Zimanê dayikê ne tenê amrazek e ku mirov pê cîhanê pênase dike; ew yekane mal e ku giyanê mirov tê de deng vedide, hafizeya wî tê de tê parastin û hebûna xwe pê ava dike. Civakeke ku zimanê xwe winda bike nasnameya xwe jî winda dike.
Ezmûna şoreşê ya bi dewletê re, di rastiyê de ezmûna mirov bi xwe re ye. Dema ku desthilatdarî dikeve destê mirov jî, mirov bikaribe adil bimîne; bêyî ku îdealên xwe wenda bike, bikaribe bi rastiyên jiyanê re rû bi rû bibe.
Di sosyolojiyê de "Nijadperestiya Nû" an jî "Nijadperestiya Çandî" (carinan wek nijadperestiya cudahez/dîferansiyalîst jî tê binavkirin), di nîvê duyemîn ê sedsala 20an de, bi taybetî piştî Şerê Cîhanê yê Duyemîn bi wendakirina îtîbara nijadperestiya biyolojîk re derket holê.
Karkerê koçber ê Asyaya Navîn bi giştî projeyeke demdirêj a demografîk û krîmînal e. Lê karkerê Koreya Bakur tenê hêza kar e ku di bin kontrolê de tê girtin.
Heta niha her Tevgera Apoyî sûcdar dikirin ku di nav şer de ye û ti ‘aramî’ ji bo wan tune ye. Lê îro ji bo vê pêvajoyê jî her û her li pey sûcdariyê ne. Ma Kurdistan ne yek e, kurd ne yek in?
Di 20 saliya xwe de, li zanîngeha Fort Hare dest bi xwendina hiqûqê kir. Ev der navenda perwerdekirina elîtên reşpêst bû. Mandela li vir li dijî biryarên birêvebiriyê derket û dest bi çalakiyên siyasî kir. Paşê, ew tev li Kongreya Neteweyî ya Afrîkayê (ANC) bû. Di destpêkê de, di bin bandora ramanên Mahatma Gandhi de, wî alîgiriya berxwedana bêtundî dikir.
Gava yek ji dijminên wî dît ku tiştek bi wî nehat, pir aciz bû, çeka xwe derxist û gule berî Rasputîn da. Rasputîn ket erdê, mîna ku tiştek nebûye rabû ser piyan, bi pêsîra zilamê ku gule berî dabûyê girt, ew dehf da û dest bi revê kir…
Tevî gavên ku Rûsyayê di van demên dawî de ji bo aktîfkirina hilberîna xwe û hevkariya navneteweyî avêtine, ferqa di navbera wê û lîderên cîhanê de her ku diçe mezin dibe.
Çandiniya nûjen êdî bêyî zanist, daneyên mezin û analîzek rast nayê xeyalkirin. Lê, raman bi xwe, xurtkirina welêt bi rêya pêşketina erdê nûjen dimîne.
Şoreşê soz da ku çînan ji holê rabike. Di pratîkê de, "çînek" nû derket holê - elîta partiyê. Endamên Komîteya Navendî, karmend û rêvebirên kargehan ‘’cudahîbûn’’ wergirtin: gihîştina xwarin, xanî û perwerdeya baştir.
Di dema pevçûnê de, Îranê êrîşên mûşekî û dronan ên tolhildanê li dijî cîranên xwe yên li Kendava Farisî da destpêkirin da ku zextê li Amerîka û Îsraîlê bike ku agirbestê danûstandin bikin.
Li dawiyê, Asyaya Navîn û deştên Deryaya Reş bûn îslam û di sedsala 16an de, bazirganiya koleyan li wir bi rastî rawestiya. Di heman demê de, Împeratoriya Osmanî saltanata memlûkiyan li Misrê girt, ku berê xerîdarê sereke yê leşkerên kole bû.
Şerê Rojhilata Navîn ne tenê ew qad e ku planên Pentagonê lê rastî tengasiyan tên. Taywan jî pirsgirêkeke din e û sedemên vê yekê hene.
Xizaniya jinan ne tenê pirsgirêkek takekesî ye, lê di heman demê de pirsgirêkek avahîsaziyê ye jî. Ji ber vê yekê, têkiliya di navbera têkoşîna çînî û têkoşîna jinan de pir girîng e.
Stratejî bi tundî kiryarên siyaseta derve ya hemû rêveberiyên amerîkî ji dawiya şerê sar ve, yên demokrat û yên komarparêzan rexne dike û destpêka siyaseteke derve ya nû îlan dike.
Bi pêşketina desthilatdariya serdest a mêran ku di bin maskeya şaristaniyê de pêk hatiye, hevsengiya civakî têk çûye. Vê têkçûnê ji bo jin û zarokan her roja ku derbas dibe hîn kurtir dibe.
Serdema Leonid Îlyîç Brejnev, dikeve navbera salên 1964 û 1982yan. Di dîroka Yekîtiya Sovyetê de yek ji serdemên herî nakok e.
Piştî dewreyeke din a krîzên siyasî, ku bi hilbijartinên nakok û hilweşîna koalîsyona desthilatdar re hat, serokwezîra japonî ya nû, Sanae Takaichi, dest bi kar dike.
Di serdema serokatiya Joseph Biden de, serokkomarê Tirkiyeyê qet li Qesra Spî hevdîtinek şexsî nekir û têkilî pir aloz bûn. Aloziyên siyaseta derve di navbera her du hevalbendan de jî pir zêde bûn.
Piştî êrişa Îsraîlê ya Îlona 2025an li ser avahiyeke li navçeya dîplomatîk a Leghayfiyê, ku tê de kesayetên sereke yên tevgera Hemasê diman, serokatiya Qatarê ne tenê li hember otorîteya rayedaran,...
Zanyarê siyasî yê Amerîkî John Mearsheimer di pirtûka xwe ya sala 2001an de a bi sernavê The Tragedy of Great Power Politics nivîsandiye: "Sîstemên pirqutbî”, ku ji hêla gelek aktorên bihêz ve têne...
FSB ( Ewlekariya Federal a Federasyona Rûsyayê) metna orîjînal a biryara Dadgeha Leşkerî ya Navneteweyî ya Tokyoyê ya 1946-1948an eşkere kir ku behsa planên Japonyaya emperyalîst a ji bo dagirkirina...
Têkiliyên di navbera Dewletên Yekbûyî (NY) û Gurcistanê de sala 2025an (îsal) di xaçerêyekê de ne.
Tiştê ku di serdema me de tê dîtin ev e ku rolên zayendî yên kevneşopî li hember rewşa civakî, aborî ya nû kêm dibin. Rewşa nû şêweyên nû yên mêraniyê diafirînin.