Xebata Heyetê Taqîb û Kontrolkerdişî û yê Komîsyonanê Binan

Ez zî wazena ke derheqê Heyetê Taqîb û Kontrolkerdiş û Komîsyonanê Bînan de fikrê xo yê şexsî bîyara ziwan. Heyetê Taqîb û Kontrolkerdişî, kombîyayîşê xo yo ewil kerd. No kombîyayîş de Komîsyonê Binî zî awan kerdê. Semedo ke no prosesê çareserî cayê xo bigêro, sazbîyayîşê nê komîsyonan yew gama muhîm a. Madem nêmeyê komelî cinî yê, wexto ke komîsyonan rê merdîmî tayin benê, ganî cinî zî nê komîsyonan de ca bigêrê. Labelê serkewtişê nê komîsyonan; taqîbkerdiş û kontrolkerdiş ra vêreno.  Xebata çareserkerdişê meseleyan de, ganî yew taqîbkerdiş û kontrolkerdişo objektîf bibo. 

1- Ganî verî problem, hewayo ke objektif bêro terîfkerdiş.

Meseleyî tena bi asayiş, huqûq û sîyasetî nê; ganî hetê kulturî ra, ziwanî ra, komelkî ra, îdarî ra zî hewayo ke objektîf çiman ra bêrê vîyarnayîş. Bingeyê meseleyan de; ay yewin înkarkerdişê nasname û ziwanê kurdan esto, ay dîyin zî meseleya heq- huqûq û demakrasî est a. Semedo ke na meselaya kurdan û meseleya demokrasî çareser bibo, na ray ganî no proses cidî bigêrîyo. Verî ganî sebebê bingeyinî, sernêkewtişê xebatanê verînan û kemanîya mewzûatan bêrê tesbîtkerdene. Dima zî meseleyê komelkî û sazîyê ke berpirsîyarî gênê xo ser, ganî dîyar bibê. 

2- Ganî komelî mîyan de xebatî bibê.

Komîsyonê Binî, dosyayî ke înan rê erşawînê, ganî tena nê dosyayan etud nêkê; ganî komelî mîyan de cigêrayîş bikerê, pisporan, terafan û her qismê komelî reyra qalî/qisey bikerê. Bi inahewa mîyanê merkezî û şarî de yew têkilî awan bena. 

3- Ganî kokê meseleyan bêro etudkerdiş.

Heyet, verî ganî sebebanê meseleyan ser o cigêrayîş bikero.

Gelo problem çi yo?

Gelo sebebê nê problemî çi yê?

Semedo ke mesele, kok ra çareser bibo, gelo gere çi bibo?

4- Ceribnayîşî ke hetan eyro bîyê, gere nê ceribnayîşan ser o etud bibo.

Ganî erjnayîşê raporan, qanûnan, raporanê verênan û sebebê canêardişê prosesê verênî ser o bêro vindertiş. Ewta de amanc; sucdarkerdişê prosesê verênî nîyo, semedo ke eynî xeteyî tekrar nêbê, ganî proseso verên, çiman ra bêro vîyartiş. 

5- Ganî şarî reyra têkilî awan bibo.

Ganî kombîyayîşê mehelî organîze bibê, fikr, pêşnîyaz û rexneyê şarî bigêrîyê. Derheqê prosesî de, ganî şar biserûber wayîrê yew zanayîşî bibo. Inahewa şar (kurdî, tirkî û şarî bînî), ko nê prosesî rê wayîr vejîyê. 

6- Ganî zelalî û hesabdayîş esas bigêrîyo. 

Heyet; derheqê mewzûyanî yo ke ser o vendeno, hedefanê xo, wezîfeyê komîsyonanê bînan û merheleyo ke tede yê de, biserûber/biîntîzam ganî malumat bido terafan û heme şarî. Mîyanê nimitîy û zelalî de, ganî yew hemsencî esas bigêrîyo.

7- Ganî pêşnîyazî şênber bibê.

Seba her pêşnîyazî dezgeyo berpirsîyar, serrname/teqwîm, çime û krîterê serkewtişî ganî bellî bibê. Herinda îfadeyanê pêroyî de, hedefî ke yenê ca û peymeyênê/peymawênê ganî bêrê qebulkerdiş. 

8. Ganî xebatan de yew koordînasyon bibo.

Warê huqûqî, ekonomî, perwedeyî tesîrê yewbînan kenê. Na ra ganî heme raporê komîsyonanê binan, pîya bêrê erjnayîş, ganî problem û pêşnîyazî hemparî/ortaxî bêrê dîyarkerdiş. 

 9. Çareserî, tena biqanûnan nêbena.

Vetişê qanûnan het de, Heyet; ganî mekanîzmaya caardişî, kapasîteyê dezgeyan, îdareyê mehelîyan, politikaya perwerdeyî çiman ra vîyarno û şarê reyra zî ganî dayîş-girewtiş bikero.

10. Ganî pisporan ra destek bigêrîyo.

Zanîngehan ra, roşnvîran ra, zanayanê cîya-cîyayan ra ganî fikr bigêrîyo. Bi taybetî nasnameyan, bi ziwanê may, xoserîya demokratîke, îdareyê mehelîyan û heq-huqûqî ser o zaf munaqeşeyî benê. No xusus de ganî fîkrê pisporan, roşnvîran û demokratan bigêrîyo. 

11. Ganî rexne û xorexne bibo.

Qerarî ke Heyetî girewtê, ganî nê qeraran  biserûber bierjno; sernêkewtişan ra ders bigêro û polîtakaya xo aver bero.

12. Ganî hedefê merheleyan bellî bibê.

Ganî hedefê merheleyan bellî bibê, demo kilm de, ganî gamanê acîlan û gamî ke bawerê danê bêrê vistiş. Mesela; ganî sîstemê qeyyûman hewanîyo, semedo ke Serek Ocalan serbest bixebitîyo, ganî  şertê ey  bibedilîyê, hepsîyê ke hepisxaneyan de yî, ganî bêrê veradayîş, gerîlayê ke koyan de yî, semedo ke dexilê sîyasetî bibê û sîyasetkar û roşnvîrî ke teberê welatî de yê, semedo ke biageyrê welat, ganî qanûnî vejîyê. Wadeyo orteyin de, ganî hetê huqûqî ra, îdarî ra, ekonomî ra û sosyalî ra tayê gamî bêrê vistiş. 

Rojawan de; semedo ke hêrişê kurdan nêbo, polîkaya seyyewbînanî esas bigêrîyo, vera nê hêrişan, ganî yew qanûn vejîyo.  Demo derg de, ganî aştîya şaran, hêzkerdişê sazîyan û dezgeyanê demokratîkan ganî esas bigêrîyo û semedo ke pergalê dewlete demokratîze bibo, ganî tedbîrî bêrê girewtiş. 

Wezfeyê Heyetî, meseleyan tesbît bikero, rayîrê çareserî veyno, çare veyno, pratik de kontrol bikero û netîceyan bipeymawo. Serkewtiş; tena bi kombîyayîşan nêbeno, cuya komelî de, afirnayîşê bedilîyayîşî şênberî reyde peymawîno. Semedo ke Komara Tirkîya demokratîze bibo û komara aştî û demokratîke awan bibo, no proses yew firset o, ganî heme terafî yew hasasîyet binawnê û destê xo bidê binê kerra.