Kurdî, yewîya xo awan bikerê; warê têkilîy û diplomasîyê yê mîyanneteweyî de, wayîrê yew prestîjî benê. Têkilîyanê Neteweyê Yewbîyayeyî, Yewîya Ewropa û yê Rojhilatê Mîyanênî de, aktor û muxetabê bi hêz benê.
Spot: Ganî hedefê merheleyan bellî bibê, demê kilmî de, ganî gamanê acîlan û gamî ke bawerê danê bêrê vistiş. Mesela; ganî sîstemê qeyyûman hewanîyo, semedo ke Serek Ocalan serbest bixebitîyo, ganî şertê ey bibedilîyê, hepsîyê ke hepisxaneyan de yî, ganî bêrê veradayîş, gerîlayê ke koyan de yî, semedo ke dexilê sîyasetî bibê û sîyasetkar û roşnvîrî ke teberê welatî de yê, semedo ke biageyrê welat, ganî qanûnî vejîyê.
Rojhilato Mîyanîn de şatafat û xizanî têreyde ciwîyênê, ewta de yew zumre bi pergalê xo yê destpotîzmî, wayîrê yew dewlemendîya pîle bîyo. Nê pergalî, heqanê merdiman dekenê binê payan. Heqê merdiman yê ewrenselî çinbîyaye hesibênê. Semedo ke Rojhilato Mîyanên; no qaos ra bixelisîyo, semedo ke zereyê dewletanê Rojhilatê Mîyanênî de huzur awan bibo; ganî verî hetê dînî, ziwanî, etnîsîteyî û fikrî ra cîyakerî orte ra hewanîyo.
Na dinyaya globale de, epey ziwanî verbê vînîbîyayîşî de yî. Goreyê raporê UNESCOyî zazakî zî verbê vînîbîyayîş de yo. Na ra semedo ke zazakî bêro pawitiş û averberdiş, ganî warê perwerdeyî, weşangerî , medya û edebiyatî de xebatî bibê. Bi taybetî pawitişê zazakî de, edebîyat wayîrê yew rolêko muhîm o.
Zaf kulturî û zaf ziwanî, yew zengînîya nê welatî ya. Na zaf ziwanî û zaf kulturî, yew mîrasê merdimanî yo. Eke yew ziwan vînîbo, merdimanî; yew mîrasê kulturî ra mehrûm manena. Çi heyf ke Dewleta Tirkîye, realîteyê zaf ziwanî û zaf kulturî hima zî qebul nêkerda
Qanûnê Têkoşînê yê Terorî (TMK), Qanûnê Cezayê yê Tirkî (TCK), Qanûnê Îdamî ganî bêrê bedilnayîş. Ganî nêweşê hepisxaneyan bêrê veradayîş. Ganî Qerarê Mehkemeya Heqanê Merdimanê yê Ewropa ( AÎHM) û Mehkemeya Bingehî (AYM) bîrê ca
Meclîsê Tirkîye ra yew Komîsyonê Aştî û Demokrasî awan bîyo. No Komîsyon 51 endaman ra yeno meydan. Komîsyonî heta eyro epey şexsan û temsîlkaranê sazîyan û dezgeyan reyra dîdarî kerdê.
Komîsyono ke Meclîsê Tirkîya de partîyan ra awan bîyo, seba aştî û demokrasî yew firsetêko tarîxî yo. La tena na mesela bi nê komîsyonî çareser nêbena.
Cuya şaran de, tayê roj û roşanê taybetî est î. Nê rojan ra tayê rojî, rojê roşanê dînî, tayê zî yê netewî yî.
Eyro huqûqê Tirkîya de bi ziwanê maye perwerde mumkun nîyo. Sazbîyayîşê Komara Tirkîya ra pey, polîtîkaya asîmîlasyonî esas gîrêyaya. Polîtîkaya yew milet, yew bêraqe, yew ziwanî dîya destpêkerdiş.
10ê adara 2025î de mîyanê Mazlûm Ebdî û Serekê Demkî yê Sûrîye Ahmed El Şera de yew pêameyîş îmze bîyo.
Rojê 21 Sibata 1952yî de, Paytextê Bangladeşî, Daka de seba ke ziwanê Bengalkîyî bibo ziwanêko fermî, wendekaranê Bengalan, yew mîtîng organîzê kerdo, nê wendekarî, raştî hêrişê hêzanê hukmatê ameyê...