Citkar merdo!

Domana (o) ke malbatî de yeno dinyayî, mecbûro ke ey malbatî ra weye bo. Zey ehlaq, orf adet yanê bi kilmî zaf tayn xûyê ey malbatî geno (a). Malbat zengîn bo feqîr bo, mecbûro bi malbatî cuyayişê xo dewam bikero. Ewro citkarê Tirkîyayî de cuyenêy bi her hawayî domaneke mecbûr mendêy karê xo bidomnêy. Veyşan an zî teyşan bê mecbûr mendêy citkareyî bikerê. La çiçî biramê pere nêkeno, xebat û mesrefa înan veng o.

Dewletê dinyayî ra tikeyî, polîtîka xo ya citkareyî zelal kerdêy, citkaran hewna zêwî nêramito buhayê rotişê ci vano. No semedî ra citkarî zirar nêkenêy. La TC de rewş çepê ci yo. Citkar erd rameno bi aşman pabokê heyalên xo maneno, vano eke bi hintayê bêro rotiş do hintayê pere bêro, ez do xora wina wina çîyan bierînî... 

Halbûkî bi des serrano ke polîtîka dewlete şaş a. Semedo ke citkarî biqedîyo, domanên citkaran sûkan de tolaz tolaz bigeyrê an zî kareke bîn ya kapîtalîzmî de bixebityê û domanîn kolektîfey ra ravêrê lîberalîzmî û muhtacê kapîtalîzmî bibêy ra polîtîka esto. Liberalîzm vano "veyşaney ra nêmrê her tim bi na o ziko bixebityê bes o." Yanê vano zengîn nêbêy la wa veyşaneyî ra zî nêmirine. 

Yanê TC di citkar zewî wedarneno hewna fîyatê zêwîyî vano. Vano çicî ra mesrefake citkar kerdo nêvejeno. No zî bes nîyo zaf wezîrîy dewleta TCyî, biyanijan ra lazût, peme, xile, cew, goşt erînenêy anê Tirkîya  û bezîrganeya xo hewna zî o veşî kenêy.

No zî bes nîyo tekela gubre û mazotî zî sîyasetî destan de yo. No wirdin qeleman zem keno la buhayê kîloyê zewî ra mudahele keno nêverdano berz bibo buhayê tavanî mînîmun tepêşêno. Mazot û gubreyî serbest veradano.

Sîyaset zano karê citkareyî Tirkîya de, nîmeyî ra veşî destê kurdan de yo, bi zaneyî politîka citkareyî weş nêkenêy. Zanê senî rast beno, la rayna zî nêkenêy. No zî zey polîtîka sîyasî ya kurdan sero şopnenêy, ekonomîya kurdan avera nêşêro ciwana bifînê kuçeyên sûkan bibêy girêdayeyê maddeye tiryakî û zwn. ra polîtîkayeke bi zaneye domyeno. 

Senî ke serrê newayine de kurdan dewan ra daykoçkerdiş day despêkerdiş, dewan veşnay zilm û zordarî kerdêy, ewro û bi desserano polîtîka eynî hayayî domnenêy. Armanc qedînayişê kurdan ê kokî ra yo. Armanc kurdan nirxê kurdan ra dûr bifînê û nêverdê ke kurdî sereyê xo wedarnê. Armanc kurdan kurdewareyî ra û kurdî qisekerdişî ra dûrvistiş o. Polîtîka zano neteweke heta ziwanê xo vîra nêkero eslê xo vîra nêkenêy. Zey nimûne Stenbolî de nîmeyî ra veşî kurd cuyenêy la semedo ke zafêreya înan bi kurdî qise nêkenê ra eslê xo vîra kerdêy û tirke ra veşî bîyê tirk. Tenê Stenbol nê Amed, Riha, Dîlok, dîyaspora... Yanê metrepolan de no derd esto.

Ma bêrê meseleya xo sero. Citkareyî hinî bîyo ke bi des serrano ke zafêreya citkaran lepê tefecîyê resmî (banka) ra nêeşkenêy xo bixelisnê. Tefecîyê resmî zî tayn nîyê. Citkar gubre, mazot û toximo sertîfîka heta zewî biveyjo deyn keno. Zewî vejyeno heme pereyê xo dano deynan la rayna zî nêxelisyeno. Rayna deyn keno. Pîzeyê citkarî dirnayê vano citkar vano serreke bîn ezdi zirara xo bivejî ra cewres serr vejyayo. Polîtîka bi desserrano wina yo. 

Semedo ke problemê sîyasî hewna zaf êy ra problemê citkaran hal bikerê tim pey de mendo. Lazim o heme probleman sîyaseta kurdan pîya bibero. Eke ling avera şêro dest peyde bimano canêke rayîra şêro seqet şino. Lazimo canî de çilebat estêy pîya avera şêrê dijminan ver ke dijmin biterso, ey vero paya vindertiş û xoverdayiş hewna xurt û bi çim bo aversîyayiş do hewna xurt û geş bibo.