Rêzedersên Kurmancî 19 -Di lêkeran de rayek

Di Lêkeran De Rayek

•
2 deqe xwendin
•Edîtoryaya Beşa Dîtbariyê

Di Lêkeran De Rayek

Kêşana Lêkeran

Lêkerên Kurdî guherbar in; li gorî kes, dem, rawe û awaniyê tên kişandin. Di zimanzaniyê de ji vê taybetiya lêkeran re tewang jî tê gotin. Di kurdî de lêker li gorî kes, dem, rawe û awaniyê hinek qertafan digirin an jî di wan de hinek guhertin pêk tên. Dem û rawe li ser “rayekên lêkerê” ava dibin. Di kurdî de du rayek hene; “rayeka dema borî” û “rayeka dema niha”.

Rayeka dema borî

Rayeka dema borî ya lêkeran, dema ku ji lêkeran qertafên raderîn “-in” û “-n” têne avêtin, tê bidestxistin. Rayeka dema borî ya lêkeran, dema boriya têdeyî nîşan dide. Rayeka dema bori ya lêkerekê, kesê sêyemîn ê yekjimar nîşan dide. Wekî mînak, “kirin” awayê raderî yê lêkerê ye, di vê lêkerê de “-in” qertafa raderî ye. Dema ku ev qertaf bê avêtin rayeka lêkerê “kir” dimîne. Ev rayek jî her wekî diyar e, dema borî ya têdeyî pêk tîne. Ji ber vê yekê ji vê rayekê re rayeka dema borî tê gotin.

Rayeka dema borî ya lêkerên xwerû

Şêweyên raderî rayeka dema borî

Gotin Min got. (Ji lêkerê qertafa raderê “in”ketiye.)

Ajotin Te ajot. [ji lêkerê qertafa raderê “în” ketiye)

Xwarin Wî xwar.(Ji lêkerê qertafa raderê “in” ketiye)

Biraştin Wê biraşt.(Ji lêkerê qertafa raderê “in” ketiye)

Çû