Proses, Qanûnê Çerçeweyî ra kilît bi.

Nêzdîyê di serran o ke prosesê demokratîk û aştîye dewam keno. La netîce de raştîye de çîyêk nêaseno. Nê warî de her kesî yew fikir gurênayêne û vatêne: Gelo no proses xetimîya nêxetimîya? Eke nêxetimîya se, çira hukmatê AKP û MHP yew game aver nêerzeno? Bi rastî nê warî de şarê kurdî teredut kerd. Seba ke şerê taybetî, psîkolojîya şerê taybetî şarê kurdî ser o gurênaye û kerd ke psîkolojîya şarê kurdî xirab bikero û îtîbarê Rayberê Şarê Kurdî war fîno.

Bi şerê taybetî, hewayê yew kayê kişikî kay kenê. Netîce de kayê kişikî di kesî kay kenê û tewr muhîm zî kaykerdişê kişikî de bi zafanî ra reqîbê xo rewşa psîkolojîke de, şerê psîkolojîkî de xirab bikerê. La bi şerê taybetî, nêeşkayî ke psîkolojîya şarê kurdî xirab bikerê. En peynî de zî Rayberê Şarê Kurdî, kayê kişikî têna yew het ra kay kerd û netîce de zî heta ewro proses resna nê rojan.

Heme kesî pawitêne ke mîyanê Qanûnê Çerçeweyî de çi vejîyeno? Tabî ke yew kesî çîyêko winasî nêpawitêne. Çîyo ke pawitêne Qanûnê Çerçeweyî ra, o bi ke do bibo destpêkê vurnayîşê demokratîkî û rayîrê demêkê neweyî akero. Nika zî Qanûnê Çerçeweyî, bi nameyê xurtkerdişê paştîdayîşê komelî, dima ra Komîsyonê Edaletî yê Meclîsî de ame tesdîqkerdene û nika zî Heyetê Pêroyî yê Meclîsî de ser o ame munaqeşekerdene û raydayîşê pêroyî ra ame qebulkerdene.

Şarê kurdî rê, Qanûnê Çerçeweyî ra çîyo ke pawitêne nêvejîya. Şarê kurdî nê Qanûnê Çerçeweyî ra çi pawitêne? Yewin, ziwan û nasnameyê şarê kurdî, bi rewşa fermîyî biameyêne qebulkerdene. Diyin zî en muhîmî, statuyê Rayberê Şarê Kurdî biameyêne şinasnayene. Hîrêyin zî wedaritîşê qeyûman û êyê ke karî ra ameyî eştene apey gîrewtene û veradayîşê tepişteyanê nêweşan û embazê ke hîrês serrîyê înan qedîyayî, bêrê veradayene. Heme kesî bi nê tewirî pawitêne.

Xurtkerdişê paştîdayîşê neteweyî û yewbîyayîşê komelî 12 madeyî hedre kerdî û şirawitî Meclîs, nika zî Meclîs de ameyî qebulkerdene. Nê 12 madeyan de zaf kêmîyî estê. Seba ke gerîlayî çekanê xo veradê û bêrê serbest sîyaset bikerê û tepişteyê ke cezaya înan tay menda serbest bêrê veradayene û bêrê sîyaset bikerê, çîyêko winasî çin o. Gerîlayî ke bêrê çekan ronê, do sîyaset înan rê panc serrî qedexe bo û do bêrê binê kontrolê teftîşkerdişî. Nê tewir şert û mercî nînê qebulkerdene. Nê warî de seba prosesê aştî û demokratîkî, AKP û MHP hema zî ziwanê xo nêvurnayo û hema zî behsê terorî kenê û hewayê vînceyî fekê xo de cawenê.

Bi nê tewir bêzerrîye prosesê aştî û demokratîkî aver nêşino. Eke bi raştîye wazenê kurdan reyde pêameyîş bikerê se, ganî ziwan û nasnameyê kurdan bişinasnê û hezim bikerê. Gerîlayê ke goreyê înan çekî nêgurênayê, senî tesbît kenê û senî cîya kenê? Tîya de mantiq çin o û nêno gurênayene. Madem ke gerîlayî yenê çekanê xo ronenê, şinê keyeyê pîyê xo de roşenê û key ke keyfê dewlete waşt se, qedexeyê sîyasetê înan wedarnena.

No zî eynî sey sûcê rêxistine sîyaset bikerê, ancî newe ra dekenê hepisxane. Tepişteyê ke hepisxane ra veradîyayî, sîyaset bikerê se, înfazê înan veşeno û newe ra dekewnê hepisxane. Yanî aqilê merdimî vindeno. Nê warî de dewlete hema zî samîmî nîya û dek û dolaban dima ya. Seba ke Rayberê Şarê Kurdî no Qanûnê Çerçeweyî qebul kerdo û Partîya DEMî zî paştî daya cî û şarê kurdî zî erê kerdo. Nika zî Têgêrayîşê Azadîya Kurdan erê kerd se, hîna yew pirsigirêke çin a. No Qanûnê Çerçeweyî yê 12 madeyan heme şarê kurdî rê xeyrên bo. Nê warî de bawerîya ma a ya ke, dima ra, Qanûnê Bingeyî bêro vurnayene, heme şaşîyî werte ra wedarîyê û bingeyê Komara Demokratîke bironîyo.