Ji Kolektîfa Piştevaniya Kurd a Navneteweyî daxuyaniyeke girîng

Kolektîfa Piştevaniya Kurd a Navneteweyî li dijî êrîşên îmha û dagirkeriyê bang li alîgirên demokrasî û mafên mirovan; her kesên dijberê şer, dagirkerî, kuştina jinê û talankirina xwezayê kir, ku...

•
9 deqe xwendin
•Editoryaya Rojevê
Ji Kolektîfa Piştevaniya Kurd a Navneteweyî daxuyaniyeke girîng

Kolektîfa Piştevaniya Kurd a Navneteweyî li dijî êrîşên îmha û dagirkeriyê bang li alîgirên demokrasî û mafên mirovan; her kesên dijberê şer, dagirkerî, kuştina jinê û talankirina xwezayê kir, ku piştgiriyê bidin gelê Kurd. Kolektîfê anî ziman ku Pêvajo krîtîk e, divê her kes piştgiriyê bide tevgera Kurd

Hevberdevka Kolektîfa Piştevaniya Kurd a Navneteweyî aktîvîsta ji Afrîkaya Başûr û parêzvana mafên jinan Fazela Mahomed got, "Bi rêya vê çalakiyê em dixwazin piştgiriyê bidin Kurdan. Li dijî piştgiriya NATO'yê ya ji bo polîtîkaya îmha û dagirkeriyê ya rejîma Erdogan, em bi Kurdan re ne. Beriya her tiştî em operasyonên Tirkiyeyê yên li Iraqê ku bi binpêkirina hiqûqa navneteweyî û bi kujeriyê li dijî hêzên ku cîhan ji DAÎŞ'ê parastin dimeşîne, şermezar dikin."

Nuqteyeke din a ku di daxuyaniyê de hate rexnekirin ew bû, ku Swêd û Fînlandiyayê di berdêla destpêkirina danûstandinên tevlîbûna li nava NATO'yê, di mijara Kurdan de serî li ber daxwazên Tirkiyeyê tewandine. Hevberdevkê komêparlamenterê berê yê Almanyayê Jurgen Klûte got, "Ji ber vê yekê em ji Swêd û Fînlandiyayê dixwazin ku serî li ber polîtîkayên antî-demokratîk ên Erdogan netewînin û di mijara radestkirina welatiyên Kurd de daxwazên nerewa red bikin. Fikara me ya bingehîn parastina pîvanên demokratîk e, parastina demokrasiya me girîng e."

Mahomed û Klûte her wiha bal kişandin ser serdana dawî ya Wezîra Karên Derve ya Almanyayê Annalena Baerbock a li Tirkiyeyê û diyar kirin ku rexneya Baerbock a di mijara binpêkirina hiqûqa navneteweyî ya Tirkiyeyê ya li dijî Kurdan, helwesteke erênî ye. Hevberdevkan gotin, "Em bang li Birêz Baerbock dikin ku dilsozê vê xeta polîtîka derve bimîne û zextê li Tirkiyeyê bike ku hêzên xwe yên leşkerî ji Başûr û Rojavayê Kurdistanê vekişîne."

'NATO'yê destûr da Erdogan'

Der barê êrîşên li dijî kurdan û piştgiriya NATO ya ji bo dewleta tirk, di daxuyaniyê de wiha hate gotin: "Piştgiriya hêzên navneteweyî ya ji bo êrîşên li ser gelê Kurd êdî mayinde bûye. Herî dawî di Civîna Bilind a NATO'yê de ya li Madrîdê, ji bo pêvajoya serlêdana tevlîbûna Swêd û Fînlandiyayê ya li nava NATO'yê polîtîkayên komkujiyê yên Erdogan ên li dijî Kurdan hatin erêkirin. NATO'yê jî ji bo rakirina vetoya Tirkiyeyê, peyameke qirêj li ser Kurdan çêkir û destûr da Erdogan ku paqijiya etnîkî bike. Erdogan ev rewş careke din bi kar anî û têkoşîna gelê Kurd a ji bo azadî û demokrasiyê di oxira berjewendiyên aborî, leşkerî û dîplomatîk de hate fedakirin.

Hîn beriya çend salan rewş gelekî cuda bû: di şerê dijî DAÎŞ'ê de Koalîsyona Global neçar ma ku gelê Kurd û hevalbendên wan weke hêza parastinê ya herî bi bandor a welatê xwe pênase bikin û piştgiriya wan bikin. Di vî şerî de bi deh hezaran jin û mêr ên Kurd û ji gelên din gelek şervanan jiyana xwe ji dest dan. Cîhanê ew bi wêrekî û lehengiyê nas kir. Eşkere ye ku di vê pêvajoya şer de Erdogan piştgirî da DAÎŞ'ê û rejîma Erdogan îro jî beşek ji Rojava (Bakurê Sûriyeyê) dagir dike. Di encama vê yekê de jî hate ragihandin ku şêniyên herêmê bi zorê hatin sirgûnkirin, êşkence li wan hate kirin û hatin kuştin.

Lê belê Serokkomarê Tirk hewldanên Kurdan ên ji bo mafên bingehîn ên însanî weke şantajekê bi kar tîne, sûc dihesibîne û sîstema navneteweyî jî gelê Kurd ji însafa wî re hiştiye. Civîna bilind a NATO'yê ji bo êrîşî Kurdan bike rê da Tirkiyeyê. Ev yek tê wê wateyê ku xençer ji pişt ve li Kurdan hatiye xistin. Ev gava NATO'yê li Tirkiyeyê, li Kurdistanê û jê wêdetir, tê wateya binpêkirina mafên mirovan.

'Kurd ji bo têkoşîna demokratîk bûn hêvî'

Dewleta tirk di halê hazir de rêxistiniyeke otorîter, asîmîlasyonker û neteweperest e. Tirk an jî kurd bi hezaran siyasetmedar, rojnamevan, akademîsyen û aktîvîst hatine girtin. Sîstema navneteweyî şerê Tirkiyeyê yê li nava sînorê xwe yê li dijî Kurdan erê dike û ev yek jî daxwaza Erdogan a ji bo desteserkirinê mezintir dike.

Piştgiriya ku ji salên 1980'î û vir ve di asta navneteweyî de tê dayin, kir ku di mijara polîtîkayên tundiyê ya der barê pirsgirêka Kurd de hîn bi wêrekî tevbigere û ev tundî û şer dema dawî derbasî Sûriye û Iraqê jî bû.

Çareserî bi rûniştina li dora maseya diyalogê ye

Têkoşîna Kurdan, di sedsala bîst û yekê de ji bo demokrasî, azadiya zayendî ya civakî û ekolojiyê têkoşîneke ku ev nirx li cîhanê di bin gefê de ne. Berevajî pêla siyaseta rastgiriyê ku xwe dispêre neteweperestî, dijminatiya li jinan û nijadperestiyê, Kurd û hevalbendên wan ên li Rojava (Bakurê Sûriyeyê) û tevahiya Sûriyeyê, modeleke rêveberiya berfireh ava kirine ku weke 'konfederalîzma demokratîk' tê naskirin û bi vî rengî ji têkoşînên demokratîk ên li tevahiya cîhanê re bûne hêvî.

'Li dijî imha û dagirkeriyê em bi kurdan re ne'

Li dijî nêzîkatiya NATO'yê ku piştgiriyê dide polîtîkaya îmha û dagirkeriyê ya rejîma Erdogan, em bi Kurdan re ne. Em li dijî operasyonên Tirk ên kujer ên li Iraqê ne ku dixwaze hêzên ku cîhan ji DAÎŞ'ê parastin, bikuje.

Em ji Swêd û Fînlandiyayê dixwazin ku daxwazên antî demokratîk û nerewa yên Erdogan bicih nîne ku daxwaza radestkirina Kurdan dike; ne em ne jî gelên van welatan wê destûrê nedin vê yekê. Em; ku ji bo demokrasî, azadî û mafê diyarkirina çarenûsa xwe têdikoşin, ji wijdanê gelên cîhanê mafdariyê werdigirin û em ji dîktatoran gelekî xurtir in.

Li dijî çalakiyên durû yên ku nûnerên rewa yên gelê Kurd û hevalbendên wan ên li Tirkiyeyê terorîze dikin, em ê bibin yek.

Em alîgirê demokrasî û mafên mirovan e, em li dijî dagirkerî, qirkerî, kuştina jinan û talankirina xwezayê ne. Em bang li her kesî dikin ên ku xwedî vê nêrînê ne, ku piştgiriyê bidin Kolektîfa Piştevaniya Kurd a Navneteweyî. Em bi hev re dikarin polîtîkayên şer ên bêdawî têk bibin, em dikarin dawî li tiştên niha tên serê Kurdan bînin, em dikarin nehêlin ku niha yan jî dema bê bi ser komên bêparastin ên li çar aliyên cîhanê neyê.

Çawa ku em li welatê xwe li dijî rêxistinî û siyaseta zordar têdikoşin, li dijî gefên Erdogan ên ji bo paqijiya etnîkî ku îro li hemberî hêzên ku DAÎŞ têk birine dike, ji bo piştgiriya bi gelê Kurd re em li hev kom dibin. Em ji her kesî dixwazin ku di vê dema krîtîk de piştgiriyê bidin tevgera Kurd, ji bo piştgiriya bi kurdan, gelan, azadî, demokrasî û aştiyê bi me re tevbigerin.

Lîsteya kesayetên imzeya xwe danîne binê daxuyaniyê ev e:

"1. Shirin Ebadi, Parêzvana Mafên Mirovan, Xwediyê Xelata Nobelê ya sala 2003'an, Îran

    \t

  1. Jody Williams, Xwediyê Xelata Aştiyê ya Nobelê ya sala 1997'an, DYA
  2. \t

  3. Elfriede Jelinek, Xwediyê Xelata Wêjeyê ya Nobelê ya sala 2004'an, Awûstûrya
  4. \t

  5. Yanis Varoufakis, profesorê aboriyê, endamê Parlamenta Yewnan û lîderê MeRA25, hevparê damezrandina DîEM25
  6. \t

  7. David Adler, Koordînatorê Giştî, Progressive International, DYA
  8. \t

  9. Jeremy Corbyn, Parlamenterê Bakurê Islington, Lîderê berê yê Partiya Karker a Îngiliz, Îngilistan
  10. \t

  11. Srecko Horvat, Fîlozof, hevparê damezrandina DîEM25, Xirvatistan
  12. \t

  13. Massimo D'Alema, Serokê berê yê Konseya Wezîran a Komara Îtalyayê, Îtalya
  14. \t

  15. Gregor Gysi, Parlamentê Elmanyayê, Hevserokê berê yê Dîe Lînke û Serokê berê yê Çep a Ewropayê, Elmanya
  16. \t

  17. Zingiswa Losi, Serokê Kongreya Sendîkayên Efrîkaya Başûr (COSATU), S-Afrika
  18. \t

  19. Otmar Steinbicker, Edîtorê Aachener Friedensmagazin, Elmanya
  20. \t

  21. Amineh Kakabaveh, Endama Parlamenta Swêdê, Swêd
  22. \t

  23. Ögmundur Jónasson, Wezîrê Berê yê Edaletê, Îzlanda
  24. \t

  25. Pierre Laurent, Alîkarê Serokê Senatoyê, Serokê Konseya Neteweyî ya PCF, Fransa
  26. \t

  27. Jonas Staal, Hunermend, Damezrînerê New World Summit, Hollanda
  28. \t

  29. Daniel Riazat, Endamê Parlamenta Swêdê, Swêd
  30. \t

  31. Kariane Westrheim, Seroka Komîsyona Sivîl a Tirkiyeyê ya Yekîtiya Ewropayê (EUTCC) Başkanı, Norwêc
  32. \t

  33. Jürgen Klute, Parlamenterê berê yê Parlamenta Ewropayê û Serokê berê yê Koma Dosxtaniya Kurdan a Parlamenta Ewropayê, Koma Çep
  34. \t

  35. Ken Loach, Derhênerê Fîlm û Senarîst, Îngilistan
  36. \t

  37. Gabi Zimmer, Parlamentera berê ya Parlamenta Ewropayê û Seroka berê ya GUE/NGL, Elmanya
  38. \t

  39. Elisabeth Decrey, Seroka Berê ya Komara Cenevre û Parlamenta Kantonê, Swîsre
  40. \t

  41. Stefanie Prezioso, Endama Konseya Neteweyî, Together on the Left-Cenevre, Swîsre
  42. \t

  43. Laurence Fehlmann Rielle, Endama Konseya Neteweyî PS/Geneva an jî Parlamenta Swîsreyê (Konseya Neteweyî)
  44. \t

  45. Franco Cavalli, Parlamenterê Federal ê Swîsreyê Serokê berê yê Koma Sosyalîst û dijberê kanserê ya navneteweyî, Swîsre
  46. \t

  47. Raúl Prada Alcoreza, Fîlozof û Sosyolog, Universidad Mayor de San Andrés, Bolîvya
  48. \t

  49. Cristian Delgado, Nûnerê Lûtkeya Gel, Gundî û Etnîkî, Kolombiya
  50. \t

  51. Leonor Yonda, Nûnerê Lûtkeya Gel, Gundî û Etnîkî, Kolombiya
  52. \t

  53. Jose Santos, Nûnerê Lûtkeya Gel, Gundî û Etnîkî, Kolombiya
  54. \t

  55. Robert Daza, Senatorê Komara Kolombiyayê
  56. \t

  57. Milena Ochoa, Dîrektora CEDINS, Endama Konseya PI, Kongreya Gelan, Kolombiya
  58. \t

  59. Radha D'Souza, Nivîskar, Akademîsyen li Zanîngeha WestmînîsterêProfesor, Îngilistan
  60. \t

  61. Kim Johnson, Parlamenter, Partiya Karker a Îngiliz, Îngilistan
  62. \t

  63. Mick Whitley, Parlamenter, Partiya Karker a Îngiliz, Îngilistan
  64. \t

  65. John McDonnell, Parlamenter, Partiya Karker a Îngiliz, Îngilistan
  66. \t

  67. Zarah Sultana, Parlamenter, Partiya Karker a Îngiliz, Îngilistan
  68. \t

  69. Uffe Elbæk, Endamê Parlamenta Danîmarkayê û Wezîrê Çandê yê berê yê Danîmarkayê
  70. \t

  71. Eva Flyvholm, Endama Parlamenta Danîmarkayê, Danîmarka
  72. \t

  73. Pernille Frahm, Endama berê ya Parlamenta Ewropayê, Danîmarka
  74. \t

  75. Christian Juhl, Endama Parlamenta Danîmarkayê, Danîmarka
  76. \t

  77. Søren Søndergaard, Endamê berê yê Parlamenta Ewropayê, Parlamenterê Danîmarkayê
  78. \t

  79. Villo Sigurdsson, Şaredarê berê yê Kopenhagenê, Danîmarka
  80. \t

  81. Bjørnar Moxnes, Lîderê Partiya Rødt û Endamê Parlamenta Norwêcê, Norwêc
  82. \t

  83. Anton Gomez-Reino, MP Podemos, Galicia en Comun, Congreso Diputados, Spanya
  84. \t

  85. Vincenç Vidal, Endamê Parlamenta Spanyayê
  86. \t

  87. Anna Miranda, PE-BNG, Spanya
  88. \t

  89. Rebekka Timmer, Seroka Partiya BIJ1, Hollanda
  90. \t

  91. Fatima Faïd Haagse, Seroka Partiya Staats, Hollanda
  92. \t

  93. Håkan Svenneling, Parlamenterê Partiya Çep, Berdevkê Têkiliyên Derve, Swêd
  94. \t

  95. Leo Gabriel, Antropolog û endamê Konseya Navneteweyî ya DSF, Awûstûrya
  96. \t

  97. Stellan Vinthagen, Zanîngeha Massachusetts Amherst, DYE
  98. \t

  99. Karl-Heinz Lambertz, Serokê Parlamenta Civaka bi Elmanî Diaxive a Belçîkayê
  100. \t

  101. Antonios Antoniadis, Alîkarê Serokê Parlamenta Civaka bi Elmanî Diaxive a Belçîkayê
  102. \t

  103. Matthias Zimmermann, Serokê SP Ostbelgien, Belçîka
  104. \t

  105. Paolo Ferrero, Wezîrê berê, Alîkarê Serokê Partiya Çep a Ewropayê, Îtalya
  106. \t

  107. Massimiliano Smeriglio, Endamê Parlamenta Ewropayê, S&D, Îtalya
  108. \t

  109. Zerrin Baratay, Kesk, Endama Meclîsa Herêmê, Auvergne-Rhone Alpes, Fransa
  110. \t

  111. Benjamin Joyeux, Kesk, Endamê Meclîsa Herêmê, Auvergne-Rhone Alpes, Fransa
  112. \t

  113. François ALFONSI, Parlamentê PE'yê, Koma Keskan/Tifaqa Azad a Ewropa (EELV). Fransa
  114. \t

  115. Benoît Biteau, MEP, EELV, Fransa
  116. \t

  117. Damien CARÊME ,MEP, EELV, Fransa
  118. \t

  119. David Cormand, MEP, EELV, Fransa
  120. \t

  121. Gwendoline Delbos-Corfield, Parlamentera Parlamenta Ewropayê, ELLV, Fransa
  122. \t

  123. Claude Gruffat, Parlamentera Parlamenta Ewropayê, EELV
  124. \t

  125. Caroline Rosse, Parlamentera Parlamenta Ewropayê, Fransa
  126. \t

  127. Mounir Satouri, Parlamenterê Parlamenta Ewropayê, Fransa
  128. \t

  129. Gary Diderich, Hevserokê Déi Lénk (Çep), Luksemburg
  130. \t

  131. Carole Thoma, Hevseroka Déi Lénk (Çep), Luksemburg
  132. \t

  133. Debbie Bookchin, Rojnamevan û Nivîskar, DYE
  134. \t

  135. Matt Meyer, Sektereê Giştî, Komeleya Lêkolînên Aştiyê ya Navneteweyî
  136. \t

  137. Gökay Akbulut, Parlamenta Dîe Lînke, Almanya."