Bersiva pirsa ‘Kurd çi naxwazin?’ zelal e: Kurd naxwazin ku hebûna wan bibe mijara trajediya wan. Ew naxwazin ku nasname, maf û zimanê wan ê dayikê di pêvajoyên nesamîmî de bibin amûrên siyasî. Ew naxwazin ku perwerdeya zimanê wan bi sîmulasyona azadiyê were berevajîkirin.
Asîmîlasyon hewl dide ku xwebûnê bişkîne, lê bersiva herî xurt a mirovan ev e: Xwe winda neke, xwe xurtir bike! Ev xurtbûn dê berdewam bike heya ku mirov xwe wekî xwe bibîne. Xwebûn ne tenê hebûn e; ew, hêz e ku mirov pê li ser piyan dimîne, xwe diparêze û pêşeroja xwe ava dike.
Di rewşa afaziyê de, bêpergaliyên zimanî û fikrî, wendabûna erkên çarçoveyên civakî derdixîne holê. Mirov bêyî hafizeya civakî nikare xwe bigihîne bîranînên xwe.
Berî her tiştî, pêwîst e em fêm bikin ka mirov nasnameya xwe çawa ava dikin û ev nasname çawa dibe sedema nêzîkbûn an jî dûrbûna ji mirovên din. Nasnameya civakî ya mirovek, dikare nêrîna wî ya li hemberî cîhanê bi temamî biguherîne. Heger mirov xwe di nav komeke xurt û serdest de bibîne, carinan dikare mafên komên din biçûk bibîne yan jî êşên wan fêm neke.
Di navbera ziman û nasnameyê de têkiliyeke dînamîk, kûr û herikbar heye. Ziman bingeha herî bingehîn a hebûna mirovî ye. Parastina her zimanekî di heman demê de parastina cureyekî taybet ê dîtina cîhanê û rûmeta mirovî ye. Civakên ku xwedî li zimanê xwe derdikevin, di heman demê de xwedî li rabirdû û dahatûya xwe derdikevin.
Hafize, tenê ji bûyerên derbasbûyî ku di hişê me de cih girtiye pêk nayê. Ew, ji bo gelekî, nexşeyek e ku ruhê wî, hebûna wî û rêya wî ya dahatûyê diyar dike. Hafizeya kurdan a kolektîf jî, mîna çemekî kevnar e ku ji kûrahiyên dîrokê tê û herikîna xwe di nav dilê nifşên nû de didomîne. Ev çem, carinan bi êş û janê, carinan bi serhildan û berxwedanê, carinan jî bi ken û şahiyê tije ye. Lê her tim, hebûna xwe diparêze û nasnameya me ava dike.
Ehmed Huseynî ber bi bêdawiyê ve çû, wî ev pirs mîna êşeke şêrîn di bîra me de hişt:
Wêje û derûnnasî du qadên bingehîn in ku her du jî di lêgerînên xwe de li ser mirov radiwestin.
Li Rojava, zarokên ku malên wan hatine rûxandin û mecbûr mane koç bikin, her roj bi vê bêewlehiyê re rûbirû ne û ev rewş geşedana wan a asayî radiwestîne.
Piştî dermankirinê, rehabîlîtasyon û piştevaniya civakî roleke pir girîng dilîze. Armanc ew e ku kesên dermankirî bi awayekî saxlem vegerin nav civakê, kar bibînin û dîsa madeyan bi kar neynin. Şaredariyên civakî di şikandina çerxa bengîtiyê de bi qursên perwerdeya pîşeyî, bernameyên mîkrokrediyê û yekîneyên piştgiriyê bi awayekî bibandor tevdigerin.
Tenduristiya derûnî, diyardeyeke aloz û piralî ye ku nikare tenê weke mijareke takekesî bê nirxandin.
Depresyon, li seranserê cîhanê yek ji sedemên sereke yên astengiya jiyanê ye û bandoreke giran li ser kesan, malbat û civakan dike.
Mirin û windahî, du rastiyên gerdûnî ne ku her mirov di qonaxeke jiyana xwe de bi van rastiyan re rû bi rû dimîne.
Bengîtiya madeyan, yek ji pirsgirêkên herî girîng û aloz ên tendirustî û civakî yên serdema me ye ku wekî nexweşiyeke gerdûnî, bêyî ku cudahiyê bixe navbera netewe, çîn û zayendê, bi awayekî kûr...
Derûnnasiya aştiyê zanisteke ku lêkolînan dike ka mirov çawa dikarin di nav xwe de aştiyê ava bikin, pevçûnan kêm bikin û têkiliyên wekhev û bihêz biafirînin.
Nediyarî yek ji taybetmendiya herî berbiçav a cîhana îroyîn e. Qeyranên aborî û siyasî bandoreke mezin li ser tendirustiya derûniyê ya kesan dike.
Ziman, ji bo xweîfadekirinê, parvekirina ramanan û avakirina têkiliyên civakî, yek ji amûrên mirovan e. Ziman rasterast bandorê li xwetêgihiştin û têgihîştina cîhanê û pêvajoya têkilîdanînê jî dike.