
Pirsa Socrates: Nefspiçûkî yan nîhîlîzm
Agahiyên li ser Socrates ji Apolojiya Socrates bigirin heta bi berhemên dawîn jî bêtir ji şagirtekî wî tê ku navê wî Platon bû.

Agahiyên li ser Socrates ji Apolojiya Socrates bigirin heta bi berhemên dawîn jî bêtir ji şagirtekî wî tê ku navê wî Platon bû.

Dem her ji berê de lezgîn bû, lê di serdema hemdem de dema mirov bi hezar tiştên beradayî ve dagirtî ye. Lewma êdî dema kesî nîne ku bibîne, bixwîne an bifikire.

Ji bo her celebê wêjeyê, hin pîvanên xurtiyê û serkeftinê hene, lê roman ne weha ye ; ew ji hemû av û kaniyan vedixwe û dikare xwe tim nuh bike.

Di her çîrokê de kesên sereke hene ku bûyer û çîrok li dora wan digerrin ; ew kes bi kesine din re jî di peywendiyê de ne.

Heçî qadên ku bindest lê bikarin dengê xwe bidin bihîstin, qadên têkoşînê û yên hebûnê ne. Qada legal, ji bo bindestan li gorî destûra serdestan e.

Serdest tim hewl didin ku bindestan bînin ser rêya xwe.

Kate Hamburger di pirtûka Logique des genres littéraires de digot ku dema sereke ya vegotina wêjeyî dema bihurî ye. Armanc ji vê bikaranînê bê guman ew e ku vebêjer nîşan bide ku ew bûyer pêk hatiye.

Qedera endamên civakekê û peywendiya wê ya bi desthilatdariyê re li gorî qanûnan hatiye sazkirin.
Roja 3’ê çileyê di nava bi deh hezaran kurdên Ewropayê de, dirûşmên “Ey şehîd, xwîna te li erdê namîne” li erd û ezmanan belav dibin.

Ji Şerîf Paşa heta bi Bedirxaniyan, Parîs di dîroka kurdan de xwedan cîhekî girîng e. Peymana Sewrê ya ku hesabê Kurdistaneke azad dikir jî li wira hatibû îmzekirin.

Mijara hevokên kompleks bi navê hevokên hevedudanî ve di nava rêzimanên kurmanciyê de heye.

Ji bo ku mirov di wêjeya kurdî de pêşketina hunerê romanê baş fahm bike, pêwîst e ku mirov bala xwe bide têgihîştina avakirina lehengan û her weha tevlêbûyîna wan lehengan ya li bûyeran û ya li...

Ji nifşê salên 70’î ku endamên wê ji rêxistinên curbecur dihatin, bi çûyina Ewropayê re û bi dîtina serbestiya zimanê kurdî ya li wan welatên penaberiyê, nifşekî wêjeyî peyda bû.

Rexneya wêjeyî berî her tiştî parvekirina xwendinan e. Mirov piştî xwendina berhemeke wêjeyî helwêst û ramanên xwe li ser wê berhemê rave dike û mirov nirxandina fenomenên nava wê berhemê dike.
Albert Camus digot ku mirov ne bi tenê bi tiştên gotî ve, lê her weha bi tiştên veşartî ve jî heye. Ev çavdêriya ku pişta xwe dispêre şiyan û feraseta zimanî bala me dikişîne ser du xalên din jî.
Li devera ku bindest gihîştibin asta hişyariyê û çavên wan vebûbe, serdest û dagirker jî mecbûr dimînin ku bi awayekî xwezayî ve xwe adapte bikin. Bindest li şûna xwe nasekinin.

Dewra Xanî ya ku diviya me hêza kurdî bidaya ber zimanên din li dû ma. Êdî em dizanin û em pê qane bûne ku em jî “bi esl û binyad” in û dikarin “işqê ji xwe re bikin armanc”.
Cembelî ji pîrejinekê dibihîse ku keça Faris Begê gellekî xweşik e û hingê dide pey xeyala ku di serê xwe de çêkiriye; eynî mîna Memê ku dide pey xeyala Zînê.
Bîra civakekê di peyvên wê û çîrokên wê û berhemên wê de ye ku hemû jî li ser zimên ava dibin. Herçî ziman e, ew ne bi tenê bi peyv an dengan ve reng werdigire.
Mirov bi dîmenên filîmê ‘iki dil bir bavul’ re, gellekî li ber xwe û li ber neçariya xwe dikeve. Ya rast, mamosteyekî paqij û îdealîst û bi tenê heye ku ji cîhaneke din hatiye gundekî kurd.

Civatên ku bi zimanekî bindest dipeyivin ku ji qedexeyên giran derbas bûye, ji zimanê xwe direvin û wî kêm dibînin.
Pirsa pêşîn ku di vegotinê de tê kirin ew e ka gelo kî di nava deqeke wêjeyî de çîrokê dibêje. Ew kesê ku em jê re dibêjin vebêjer, gelo di nava çîrokê de lehengek e an kesekî derveyîn e?

Peydabûn, pêşketin, erk û fonksiyona çalakiyên zimanî ji destpêkê ve bûye mijara lêkolînan û bala fîlozofan û fikirdaran kişandiye.
Ziman wêneyê hişê mirov nîşan dide. Mirov dunyayê li cem xwe çawa bisewirîne, tiştan û alav û bûyer û kesan çawa binirxîne, şopa vê şiyana wî ya dîtin û nirxandin an têgihîştina tiştan jî xwe di...