
Rizoyê Gulîzerê û kifte
Li herêma me Mûşê, mirovekî bi navê Rizo ku govendger, bilûrvan û civaknas hebû. Di govend û seyranan de ji aliyê gel ve dihat hezkirin.

Li herêma me Mûşê, mirovekî bi navê Rizo ku govendger, bilûrvan û civaknas hebû. Di govend û seyranan de ji aliyê gel ve dihat hezkirin.

Li herêma Serhedê em navê gund û bajêr navêjin. Simaîl her sal û deman bazirganî dike, tê gund û herêmê. Cil û bergan û tiştên etariyê difiroşe. Di herêmê de naskiriye.

Di herêmeke me de ku em cih û navnîşana wî nabêjin, Kamo mirovek di nava civakê de xwedan taybetiyên cuda bûye. Kamo bi tiliyan nîşanî hev didin.
Sîtiya li Tebrîzê ji malbatek axa û mîrekan bûye. Ji ber feraset û zanebûna wê di dîwana bavê xwe de di nav kar û rêveberiyê de bûye.

Rojekê li dîwanekê cînar û civaka wan li hev du kom bûne, serpêhatiyên xwe ji hev re dibêjin. Jin, zilam û ciwan li dîwanê ne, hin kes dibêjin hunera zilaman li pêşe hin jî dibêjin a jinan.
Rizgo di herêmê de mirovek di govend, şîn û şahiyan de di nava civakê de dihat heskirin. Di malbata xwe de di kar û xebatê de kedkar bûye.

Li herêma Bedlîsê şêxek hebû di nava mirîd û cemaeta xwe de digere. Di gundekî de camêrek hebû, di nava gund de hal û rewşa wî xizan bûye.

Di welatê me kurdan de bi teybetî li herêma Serhedê gelê ermen dijiya. Bi kurdan re bûne kirîv, cînar û di nava hev de bûn. Ola wan ji hev cudabûna jî di çand û hunerê de bi hev re bûn.

Sofî Emer di nav civak û herêmê de mirovek naskirî bû. Di di nava civakê de di govend û şahiyan naskirî bûye. Seydayê gund rojekê di mizgeftê de waiz dide.

Li navçeyeke herêma Botanê devê êvarê êdî roj dike ku biçe ava. Kesek dixwaze bikeve malekê, amûr û eşyayê malê bidize. Xwediyê malê ne li malê bûne, derê hewşa wan bi şibek û hesin bûne.

Şêr rûsipî û mezinê ajala ye, Parazvan Rovî jî dergevan û katibê Şêre. Li zozan û çiyan digerin birçî dibin . Şêr ji gur û rovî re dibêje; Ka herin ji me re pezek an jî xwarinek bidest bixin û bînin.

Li herêma Serhedê tê gotin ku zilamek diçe deverekê lê dibe êvar, neçar dimîne li avahiyek xirabe dimîne. Ew avahî jî di nava gel de, cihek tirsê bûye. Ji neçarî nebana bi şev li wan deran nediman.

Rizgo şivanbûye li ber pezê axê bûye, mirovek bi huner û pêkhatî bûye ji bilî şivaniyê dengbêj û bilûrvanek navdar bûye. Der û dorê jê hez kirine, ji ber wê li bal axê sekiniye.

Mele li herêmekê melatî dike, gundî li hev kom dibin, dibêjin; em ê melayê xwe bizewicînin. Mele dide nade dibêje; heyran ez niha nazewicim, bila bimîne heya demek şûnde, mirov û xizmên min jî hene.

Li bakurê kurdistanê bajarê Mûşê xelkê gundekî xwestine ku ji xwe re mizgeftekê bidin çêkirin. Ji bona zarok û malbatên wan xwenda û zana bin . Gund çend mal in û hemû jî xizmên hev in.

Rovî di bin darekê de razabûye, dema çavên xwe vedike dibîne ku gur li ber serê wî ye. Rovî dizane ku rewş di xeterê de ye, lewre gur fesal jê standiye.

Xwediyê malê bi tevî xanima xwe û zarokan ve di nav ciyan da bûn. Şevê, ronahiya heyvê dabûye hundirê xênî. Xanî jî weke qubên berê bilind bû û ji jor ve kuleka wê hebûye.

Li herêmeke Kurdistanê mirovek hebûye di gund de tu caran neçûye nava gel, şîn û şahiyan. Rojekê cejna meha Remezanê, xanima wî diçe bal rûspî û xizmên xwe.

Bi salan berê li herêmeke Serhedê gelek netewe , ol û bawerî hebûn. Dêr , sînegok û mizgeft li bal hev bûn . Di dêran de zang (zigil, çan) hebûn û hêj jî hene .

Evdo her tim di civatan de gotin û axafitnên ku dikir, mirov matmayî dihişt. Jin, zilam û ciwanan her tim dixwest ku ji wan re serpêhatiyan bibêje.
Sofî Emer di herêmê de mirovekî şareza; civaknas nas û xuyanî bûye. Di nava cînar û gund de şîn û şahiyan de bi hevjîna xwe ve diçe civatan .

Li Kurdistanê bi piranî jî herêmên Serhed, Qers, Agirî, Wan û Mûşê bi zêdeyî gelê ermen li deveran dijiya. Gelê ermen xwedan çand û huner bûn. Ew bi gelê kurd re kirîv û dost bûn .

Mîrê Bohtan rojekê ji wezîrê xwe re dibêjê em ê îro cil û bergên xwe biguherînin, xwe berdin nava gel û bigerin. Dema ku vê gotinê dibêje wezîr dibêje baş e mîrê min fermo.
Rizgo şivan li ber pezê Axê bûye. Rizgo mirovekî bi huner û pêkhatî bûye . Ji bilî şivantiyê Dengbêj û bilûrvanek navdar bûye. Der û dor jê hez kirine , ji ber wê li ba Axê sekiniye.

Welat ew cih û war e ku mirov lê çê dibe û dijî. Ax ji bona jiyan, çandinî, xwarin û vexwarinê ye. Xweza jî nefes girtin û jiyan e. Mirov axê, ax jî mirovan xwedî dike.

Ez poşman im ji biratiya we. Lewra ne biratiya olî û ne jî biratiya mirovatiyê. Ez îro wek kurdekî bi salan li zindanan mam û îşkence li min hat kirin. Ez derketim derveyî welat.

Xweda; “Gelî mirovan, me hûn ji dayik û bavekî afirandine. Me hûn milet milet gerandine. Kesên ji civakekê, ziman û durûvên hevdû înkar bikin, ew kes hebûna xwe jî înkar dikin.
Em bi ayetekê dest pê bikin. Xwedê gotiye: “Gelî Mirovan me hûn ji Dayik û bavekî afirandine, mêr û jin, xwişk û birayê hevdû ne, me reng, dirûv û ziman daye we, heke hûn ziman û rengên hevdû înkar...
Li Kurdistanê, li bajarê Mûşê bi beriya gelek salan gundiyan xwestine ji xwe re mizgeftekê bidin çêkirin. Ji bona zarok û malbatên wan xwende û zana bin.

Ez ê li ser têgehên azadî, bendewarî û koletiyê hin dîtinên xwe binîm ziman.