Zekaya viraşte vîrusê ke tebîat de çin ê viraştî, laboratuwar de bîyî gurenayeyî

Zekaya viraşteye biyolojî de yewna sînor ravîyarnay. Kovarê Science de goreyê cigêrayîşê ke Zaningehê Stanfordî û Arc Înstîtute de ameyo kerdene; modelêkê zekaya viraşteye ke gurenayişê awanîyanê genetikî yê tebîatî musayo, eşkayo genomê vîralî yê ke verê cû çin bîyî dîzayn bikero û nê dîzaynan ra tayê laboratuwar de bîyî vîrusê gurenayeyî (aktîfî).

Ameyî test kerdene, netîce da

Zanayan, modelê Evo bilxasa vîrusê tebîî yê Phi X-174 û tewirê ey ser o nizdîyê 15 hezar rêzanê genetikî ser o da gurenayene. Musnayîşê modelî ra dima, nizdîyê 700 hezar genomê potansîyelî ameyî dîzayn kerdene. Nê havuzê girdî ra 285 rêzê genetikî laboratuwar de ameyî sentez kerdene. Netîceyê ceribnayîşan de vînîya ke 16 genomê sentetîkî vîrusê ke ciwiyenê û fonksîyonê xo ramenê, viraştî.

Hema rew zêdîyayî û hema xoverdayox ê

Vîrusê ke virazîyayî bakterîyî enfekte kerdî û zêdîyayî; wina asay ke dîzaynê qomputurî eşkanê dinyaya raştikîne de fonksîyon bigirê. Tayê vîrusê viraşteyî, vîrusê tebîî ra hema rew zêdîyayî û hema zaf xoverdayox bîyî.

Bîyî sebebê munaqeşayan

Cigêrayoxan warê bîyo-ewlehîye de tayê tedbîrî zî girotî. Musnayîşê modelî de datayê vîrusanê ke eşkanê merdiman enfekte bikerê, nêameyî gurenayene. Xebate tenya vîrusanê ke bakterîyan hedef gênê (fajan) ser o ameya kerdene. Nê sebeb ra ameyo vatene ke vîrusê viraşteyî seba weşîya merdiman tehlûke nêvirazenê.

Tedawîyan de eşkanê bîgureneyê

Biyologê sentetîkî Patrick Caiyî ney sey "yew çerxê girdî" name kerd. Dr. Oliver Crookî zî vat ke averşiyayîşê teknolojîye reyde, nê vîrusê viraşteyî eşkanê tedawîya genî û tetbîqanê bîyoteknolojîkî de bibê amûrê muhîmî.