Walter Benjamîn ra heta Abdullah Ocalanî ercnayîşê heqîqatî
Fîlozof û rexnegîro Alman-Cihû Walter Benjamîn, 26ê Êlula 1940î de faşîzmê Nazîyan ra remayêne, sînorê Îspanya de, Portbou de weşîya xo rê peynîye arde. Fikrê ey o tewr pîl no bi: "Tarîxê fermî, tarîxê xaliban o; ganî tarîx, perspektîfê bindestan ra reyna bêro wendene." No ercnayîşo xorin, analîzanê Abdullah Ocalanî yê sero tarîxê şaristanîya dewlete û averberdişê tarîxê komelî de manaya xo ya temame vîneno. Her di mutefekirî zî îfade kenê ke azadîya heqîqetî, binê tekelê tarîxê serdestan de nê, mîyanê xoverdayîşê bindestan de ya.
Walter Benjamîn seserra 20ine de fîlozofanê tewr muhîman û xorinan ra yew bi. Wexto ke faşîzmê Hîtlerî Ewropa girewte binê bandira xo, o mecbûr mend ke welatê xo biterikno û bikoç kero. Labelê 1940 de sînorê Portbou de, mîyanê dehlîzênê bêmiradîye de kewt yew tenge û xokiştiş weçîna. Ey xo dima mîrasêko felsefîk o zaf pîl verda. Eserê ey "Têgihê Tarîxî Ser o" (Tezê derheqê Felsefeya Tarîxî de), paradigmaya tarîxî ya klasîke bin û ser kerde. Benjamînî bi qetîbîyayîş vatêne ke tarîxê ke ameyo nuştene, ê serkewteyan û serdestan o. Xalibî (êyê ke ser kewtê) tim tarîxî goreyê menfaetanê xo nusenê û zilmê xo meşrû kenê. Coka ey vat ke ganî ma tarîxî pê xeta "tradîsyonê bindestan" biwanê. Eke ma tarîxî wina nêwanê, kerdê xirabî yê xaliban zey serkewtiş, barbarîya înan zî zey şaristanîye asena. Goreyê Benjamînî; "Hîç yew belgeyê kulturî çin o ke eynî wext de belgeyê barbarîye nêbo."
Tarîxê bindestan, nêvîrkerdişê ê kesan o ke binkewtê, qetil bîyê û ameyê perçiqnayene. Benjamîn wazeno ke ma tarîxî çewtê ci şane bikerê. Yanî vera wendişê fermî de, wendişêko bîn awan bikerê. No ercnayîş, seba heme şaranê bindestan, karkeran, cinîyan û êyê ke sîstemî ra ameyê dûrîkerdene, bîyo bingehekê xoverdayîşî. Benjamîn nîşan dano ke, heta xalibî serdest ê, merdê ma zî mîyanê xeterîye de yê; çunke tarîxê fermî merdanê bindestan zî bêqîmet keno.
Şaristanîya demokratîke
Fikrê Benjamînî yê ke tarîxî ser o vatê, analîz û rexneyanê Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî yê derheqê tarîxî de zaf asayî yenê pêser û yew xeta heqîqatî awan kenê. Abdullah Ocalan, wexto ke tarîxê 5000 serran yê şaristanîya dewlete erjneno, vano ke tarîxê fermî tenya îqtîdar, şer, dizdîye û zulm nuşto. Goreyê Abdullah Ocalanî zî tarîxê dewlete, tarîxê serdestan o; nê tarîxî de komel, cinîyî, karkerî û şarê bindestî çin hesabîyayê. Abdullah Ocalan no tekelê tarîxî pê konsepta "Şaristanîya Demokratîke" şikneno. O vano ke: "Tarîxê raştikên, nê tarîxê qirkerdişan o, tarîxê komelê exlaqî û polîtîkî yo." Abdullah Ocalan bi nê hawayî ferq keno mîyanê tarîxê serdestan (şaristanîya dewlete) û tarîxê bindestan (şaristanîya demokratîke).
Paradîgmaya Abdullah Ocalanî de zî akerdişê vîrê tarîxî yê bindestan, zey yew çeka têkoşînî est o. Benjamîn wexto ke behsê "xelisnayîşê vîrî" keno û vano; ganî ma vîrê xoverdayîşê vîyarteyî reyna bivejê orte, Abdullah Ocalan zî behsê "heqîqatê komelî" keno ke binê qalikê dewlete de, zey roşnayîyêke mendo. Her di vîrkerdoxî zî hemfikir ê ke; bê famkerdiş û awankerdişê tarîxê xo, bindestî nêeşkenê azad bibê. Eke sîstemê serdestan weşîya xo domneno, sedemê ci serdestîya înan a tarîxî ya. Abdullah Ocalan vano ke xoverdayîşê cinîyan, eşîran, komelanê xozayîyan û zehmetkêşan, rîşê (kokê) tarîxê ma yê raştikênî yê, û no tarîx zey robarêk binerdî ra tim herikîyo.
Pirdê heqîqetî
Peynîye de, mergê Walter Benjamînî yê trajedîk, feryadêk bi vera barbarîya serdestan. La o feryad nêmerd, tarîxê felsefe de bî çiraya bindestan. Ewro felsefeya ke Abdullah Ocalan ronaya û têkoşîno ke pê aver şono, pratîzekerdiş û hîrakerdişê a wendişê Benjamînî ya. Awankerdişê tarîxê ezilîyayan, tenya zanebîyayîşêk nîyo, eynî wext de yew çalakîya cuye ya. Heta ke bindestî tarîxê xo bi xo nênusê û xeta xaliban porsê ci rê şane nêkerê, azadîya heqîqî nêyena. Şarê ke wextê xo de ameyê çinkerdene, ewro pê vîrê xoverdayîşî reyna xo afernenê û mîrasê Benjamînî û Ocalanî, nê rayîrî de pirdê heqîqatî roneno.
