Seba vurnayîşê xetayanê DNA’yî metodê neweyî

Zanyaran, embrîyoyanê însanî de semedê vurnayîşê xetayanê genetîkan yew metod aver berd. Goreyê meqaleyêkê kovara Nature, cigerayoxan îsbat kerd ke bi teknîkê "base editing"î yê bi bingeyê CRISPRî (metodo ke DNA nêbirneno, herfan yew bi yew vurneno) mutasyonê qijkekî yê ke benê sebebê nêweşîyan, eşkenê bêrê rastkerdene.

Eşkeno vernîya nêweşîyan bigêro

Cigerayoxan vat ke vurîyayîşê qijkekî yê mîyanê herfanê DNA’yî de, benê sebebê tayê nêweşîyanê giranan. No metod eşkeno nêweşîyanê zerrî û gonî yê irsîyan asteng bikero ke nêslî ra nêvîyernê nêslê bînî. La xebatî hema nîyê semedê tedawî û embrîyoyî tena laboratuvar de yenê cigerayene. Pisporî dîyar kenê ke hewceyîya xebatanê ewleyîye zêdêr esta çunke nê vurîyayîşî eşkenê derbazê nêslanê bînan zî bibê.

Minaqaşeyê etîkî est ê

Etîrîyanê ke na teknolojîye teberê nêweşîyan de semedê weçînayîşê zeka û şeklê fîzîkî zî bêra xebitnayene, minaqeşeyanê etîkan ana meydan. Coka xeylê welatan de xebitnayîşê nê embrîyoyan semedê bîyayîşî qedexe yo. Nê minaqeşeyî 2018 de, wexto ke zanyaro çînij He Jiankuiyî eşkera kerd ke ey DNA’yê di dergûşan vurnayo ke HIV’î rê xover bidê, zêde bîyî. Zanyarî vanê, vera nêweşîyan de nê xebatî muhîm ê la ganî sînorê xebitnayîşî dîyar bibê.