Rîyê tarî yê yew ravêrê dişmeneyî: Qetilkerdişê Hecî Lokman Birlîkî

Tarîxê komelê kurdan de, tayê rojî û tayê serebûtî estê ke merdim nêeşkeno înan qet vîr a bikero. Nê serebûtî, nîşan danê ma ke sîstem senî bi yew hawayo bêwijdan hêrişê rûmetê merdimayîye keno. Serranê 2015 û 2016ine de, xirabkerdişê ravêrê aştîye ra dima, bajaranê Kurdîstanî de yew demêko zaf giran û bi jan dest pêkerd. Bajaran de qedexeyê vejîyayîşê teberî ameyî îlankerdene. Cizîr, Nisêbîn, Sûr û Şirnex de bi hezaran merdimî mexdur bîyî, bajaran zirarêko pîl dî, xeylê merdimê bêguneyî ameyî kiştene. Nê wextî de, yew serebût qewimîya ke pêro dinya raştîya na polîtîkaya şîdetî bi çimê xo dîye: Qetilkerdiş û kaşkerdişê cenazaya Hecî Lokman Birlîkî.

Dîmenê xofinî

Hecî Lokman Birlîk, Şirnex de yew xorto 24 serre bi. O yew xebatkarê hunerî û sînemayî bi û wayîrê yew ruhê weşî bi. Roja 3ê Teşrîna Verêne ya 2015ine de, Şirnex de hetê hêzanê asayîşî yê dewlete ra ame qetilkerdene. La kerdişê hêzanê asayîşî teyna bi qetilkerdişî nêmend. Çîyê ke dima ameyî kerdene, tarîxê merdimayîye de sey yew lekeyo sîya ca dîyo. Cenazaya nê xortî, stuyê ey ra bi qeydekî ameye giredayene bi qapê yew wesayîtê zirehînî (akrep) û binê qîrayîş, huyayîş û heqaretanê polîsan de, kuçeyanê Şirnexî de ameye kaşkerdene. Nê dîmenê xofinî, bi destê ê kesanê ke no sûc kerd, medyaya sosyale de ameyî vila kerdene.

Amanc nêheqî bî

Amancê nê kerdişî çi bi? Bêguman, amanc teyna nêheqîya vera yew cenazaye nêbi. Sîstemî waştêne ke bi nê dîmenan yew peyam bido komelî. Waştêne ke komelî bitersnê, îradeyê şarî bişiknê, vîrê înan tarî bikerê û rûmetê merdimatîye binê lingan de bipelçiqnê. Wexto ke cenazayêka bêruh peyê wesayîtî de ameyêne kaşkerdene, raştîya xo de huqûq, edalet, exlaq û heqê merdiman ameyêne kaşkerdene. La polîtîkaya tirsî nêresa amancê xo. Şarê kurdî û pêro merdimê ke wayîrê wijdanî yê, vera nê dîmenan zerrîya înan de yew kulo xorin akerd, la eynî wext de hêrs û xoverdayîşê înan zî pîlêr bi. Kaşkerdişê cenazaya Hecî Lokmanî, rîyê raşt ê polîtîkaya şîdetî û bêhuqûqîye mojna pêro dinya.

Bi yew sembol

No serebût, nîşaneyê yew ravêrê bêqanûnî bi. Polîtîkaya ke a roje ameye meşnayene, nê waştêne teyna merdiman bikişo; waştêne nasname, kultur û vîrê yew komelî zî çin bikero. Qedexeyê kuçeyan û xirabkerdişê bajaran pêro yew zincîrê zilmî bîyî. Hecî Lokman Birlîk zî na zincîr de bi yew sembol. O bi sembolê bêbextîya sîstemî û eynî wext de xoverdayîşê rûmetê şarê xo. Sîstemî waşt ke ey bêqîmet bikero, la o vîrê şarî de bi yew qehraman.

Nika, ser ra xeylê serrî vîyartî. La ma eşkenê vajê ke huqûq ameyo ca, edalet ca dîyo? Bêguman nê. Êyê ke no sûcê giran kerd, êyê ke cenazaya yew merdimî kaş kerde û pê nê kerdişî xo serbilind dîyî, goreyê huqûqî cezaya xo ya raşte nêgirewte. Polîtîkaya bêcezayî, sey her wextî, êyê ke sûc kerdî pawitî. Sîstemê mehkemeyan de edalet nêdîya. La edaleto ke mehkemeyan de nêdîya, vîr û wijdanê komelî de ca dîyo. Şarê ma û pêro merdimê heqnasî, Hecî Lokman Birlîkî qet vîr a nêkerdî. Nameyê ey, bi rûmetî tarîx de nusiya, la nameyê qetilkaranê ey, mîyanê şerm û rûsîyayîşî de mendî.

Do nêverdî bêro nêvîrakerdene

Tarîx de zilm tim nêmaneno. Seba ke edalet bêro, seba ke reyna cenazayê merdiman kuçeyan de nêrê kaşkerdene û seba ke domanê ma yew welato azad, bi aştî û huqûqî de biciwîyê, ma do vîrê xo tim ganî bigirê. Nêvîrakerdiş, vera zilmî yew çeka tewr pîl a. Hecî Lokman Birlîk, hema zî kuçeyanê Şirnexî de, bi huyayîşê xo yê weşî û fotografê xo yê bi rûmetî, vîrê ma de ciwîyeno û do biciwîyo. Ma nê serebûtî nêvîra nêkerd, ma do nêvîra nêkerî û ma do nêverdî bêro nêvîrakerdene.