Rayîrê kokaînî yo newe yê Ewropa
Goreyê cigêrayîşê rojnameyê Le Mondeyî û dezgehanê medyayê mîyanneteweyîyan, kartelê Amerîkaya Latîne seba kiriştişê kokaînî Okyanûsê Atlantîkî de torra newîye ya qeyikanê lezabezan awan kerda. Yewîneyê asayîşî vanê ke no sîstem rayîranê qaçaxçîya Ewropa bedilneno.
Okyanûsê Atlantîkî de bi seyan qeyikê lezabezî, kokaînê ke Amerîkaya Başûre ra yenê, wazenê biresnê qeraxanê Ewropa. Nê keştîyê şenikî, qeraxanê Girawanê Kanarya û Madeira de, cayê ke radarî nêresenê cî de pawenê. Kokaîn verî bi keştîyanê barî Okyanûsê Atlantîkî ravêreno, dima ra awanê mîyanneteweyîyan de teslîmê nê keştîyê şenikî beno. Dezgehê Europolî vano her qeyik eşkeno 4 tonî kokaîn bikirişo.
Lîmanan ra vîyartê Deryayê Akerdeyî
Seba ke lîmananê pîlan ê zey Antwerp, Rotterdam û Hamburgî de tedbîrê asayîşî zêde bîyê, şebekeyê sûcî metodê xo bedilnayî. Kokaîn nika lîmanan de nê, deryayo akerde de yeno vurnayîş û resnayîş. Rayeddarî nê rayîrî rê vanê "otobanê kokaînî".
Merkezê Analîz û Operasyonanê Maddeyanê Hişkerdoxan ê Deryayî (MAOC-N) yê Lîzbonî eşkera kerd ke serra 2025î de 92 tonî kokaîn ameyo tepiştene. La dezgeh vano ke no tena 'qismê koyê qeşayo ke aseno' yo; goreyê texmînan 700 tonî ra zêde kokaîn bêsirê ravîyarto.
Şîddet zêdîyeno û hemkarîya Mîyanneteweyîye
Rayedarê asayîşî vanê qaçaxçîyî nika sîlahanê giranan şuxulnenê. 2024î ra nata Îspanya û Portekîz de operasyonan de 5 wezîfedarê asayîşî wefat kerdî, 14 wezîfedarî zî birîndar bîyî.
Cigêrayîş de aseno ke Portekîz de yew tersaneyo nimite ameyo dîtene. Îspanya û Portekîzî viraştiş û xebetnayîşê nê qeyikan qedexe kerd. Hukmatê Ewropa qanûnanê neweyan ser o xebetîyenê. Seba têkoşînê vera qaçaxçîtîye MAOC-N û dezgehanê Ewropa û Amerîka (zey USAFRICOM, DEA) Lîzbon de yew kombîyayîş viraşt û seba pawitişê Okyanûsê Atlantîkî qerarê hemkarîya mîyanneteweyîye girewt.
