Qetlîamê Paweyî; vîrê komelî yê kurdan de hema zî ganî yo
Dima ke 1979 de, 20ê Tebaxe de fetwaya qirkerdişî dîyaye, şaristananê kurdan yê zey Pawe, Sîne û Mehabadî de operasyonê pîlî yê eskerîyî dest pêkerdî. Qerarê ke hetê serekê Mehkemeyanê Şorişî Ayetullah Sadiq Xalxalîyî ra ameyî girewtene û infazê bêqanûnî yê kuçeyan, vîrê şarê kurdî de yew birîna zaf xorîne akerde.
Tarîxê 20ê Tebaxa 1979î, qeydê tarîxê Rojhelatê Kurdîstanî de sey rojeka tarîye û sîya ameya nuştene. Na roje û rojê ke ci dima ameyî, dima ke fetwaya hêrişî serê kurdan dîyaye, hêzanê rejîmê Îranî be qewetêkê pîlî eşt Pawe, Sîne (Senendec), Mehabad û xeylêk sûkanê bînan ê Kurdîstanî ser. Amancê nê operasyonanê eskerîyan o bi ke waştişê heq, huqûq û azadîya şarê kurdî mîyan ra hewanîyo û têgêrayîşê komelkî bixeniqno. Labelê nê operasyonî tenya bi yew cengê lejkerî nêmendî, heman wextî de bedilîyayî yew qetlîamê sîvîlan o pîl.
Serekê "Mehkemeyanê Şorişî" yê o wextî Ayetullah Sadiq Xalxalî, mîyanê şarî de sey "qesabê Kurdîstanî" yeno zanayene. Xalxalî, pê talîmat û qeraranê xo yê lezbezan, bêmerhemet merdimî berdî kîşta merdene. Bê ke tu heqê pawitişî (mudafaa) bido qurbanîyan, bê ke yew ravêro huqûqî û edîlane bivirazo, xeylêk xortî, sîyasetmedarî û sîvîlî, pê qeraranê deqeyan mîyan de mehkûmê merdene kerdî. Înfazanê kuçeyan de, însanî verê dêsan de ameyî guleyankerdene û nê dîmenî qet nêameyî vîrkerdene. Vîndîbîyayîşê heqê weşîye û binpaykerdişê edaletî o wext, asayîşêko trajîk da tarîx û merdimîya xo binkewte.
Ewro, na babetê qirkerdişî vîr û heşê şarê kurdî de û vîrê komelî de cayêkê muhîmî gêna. No tarîxê pijo ke wext bi wext yeno vîrkerdene, tenya îfadeyê yew dejî nîyo; eynî wext de israrê qerarê xo vîr a nêkerdişî yo. Partîyê sîyasîyî yê ke ewro Rojhelatê Kurdîstanî de xebate kenê, bi taybetî partîyên zey KDP-Î (Partîya Demokratîke ya Kurdîstanê Îranî) û Komele, her serre na roje de sîvîlên ke bêheqî ameyî qetilkerdene, yad kenê. Semedê nê partîyan û şarî, şehîdê Pawe û sûkanê bînan, nîşaneya xoverdayîşî û dejêkê bêdawî yê.
Vîrkerdişê qetlîamê Paweyî, ancîna mojneno ra ma ke wexto ke heqê însanan yeno binpaykerdene, komel senî zirar vîneno û tarîx senî birîndar beno. Wayîrvejîyayîşê nê qurbanîyan û vîrardişê nê tarîxî, seba ameyoxî yew wezîfeyo exlaqî yo. Seba ke rojeke edalet ca bîyaro, ganî nê qewimîyayîşî qet nêrê vîrkerdene û heqîqetê xoverdayîşî tim berz bêro vatene.
