Pervîne Buldan: Abdullah Ocalan, Heyetê bêçekkerdiş û sîyasîbîyayîşî de ca gêno

Endamê heyetê Îmraliyî yê DEM Partîye Pervîne Buldan û Faîk Ozgur Erol û endamê Sekreteryaya Îmraliyî Veysî Aktaş, Taksîm de yew otel de bi temsîlkaranê medyayî reyde ameyî têhet û safheyê ke ravêrê çareserîye de resîyayê ci û rewşa newîye ya ke "qanûno çarçewe" vetîya werte, ercnayî.

Erolî da zanayene ke ravêro ke Kanûna 2024î ra nata domêno de, ê resayê yew sînorêkê muhîmî û wina vat: “No ma rê yew sînoro muhîm o. Xeylêk wext o ez vana ke no qanûn do bibo yew nuqteya palîdayîşî. Aşmê peyênî bi yew munaqeşeyo ke qet lazim nêbî, derbaz bîyî. Gelo tewr verî do tesdîq bibo, dima qanûn vejo, verî do çekî bêrê veradayene? No munaqese bîbi zey munaqeseyê kerge û hakî. Neyse ke ma nê munaqeseyî pey de veradayî. Eşkera bî ke qanûn bi xo do nê formûle bikero û bi yew formûlasyono wina qanûn virazîya.”

‘Tayê rewşê ke qanûn vetê werte ganî nêrê nimitene’

Erolî bale ant serê tedeesteyîya (muhtewa) û usulê qanûnî û vat ke rexneyê înan zî est ê, na rewşe hem safheya viraştişî de hem zî dima zaf rey ardî ziwan: “Bêguman ma zî kerdêne ke no qanûn hîna hîra bo, hem seba demokratîkbîyayîşê Tirkîya hem zî çareserîya meselaya kurdî yew tarîf bikero, sebeb û netîceyanê ke muhtewa awan kenê nîşan bido û hem sebebanê xo de hem zî metnê xo de wayîrê yew muhtewa bo. Ma zî waştêne ke yew xususîyeto ke hîna zaf mutabaqatî ser o awan bîyo, bibo. Labelê gorayê rastîya welatî ya nika û tayê xususîyetanê ke ravêr bi xo xo mîyan de hewêneno, nuqteya ke ma resayê ci na ya. Tedeesteyîya qanûnî cor û cêr wina vejîyaye. Labelê tayê rewşê ke no qanûn vejeno werte, ganî bi tu qayde nêrê perdekerdene yan zî nimitene.”

‘4 hezar tepişteyî do azad bêrê veradayene’

Erolî dîyar kerd ke bi qanûno çarçewe texmînen 4 hezar tepîşteyî eşkenê serbest bêrê veradayene û da zanayene ke serê 75 hezaran ra dosyeyê tehqîqatî û taqîbatî zî do nê qanûnî ra tesîr bigêrê û wina va: “75 hezar dosyeyê sîyasîyî, eke ma qelebalixîya hûmara dosyeyanê Tirkîya zî bifikirîyê, maneyê yew qanûnî yo ke do dest bido cuye sehezaran însanan, îfade keno. Labelê tenya nê nîyê. Meselaya heyetan a ke qanûn xo mîyan de îhtîwa keno zî esta. Nê heyetî eynî wextî de îmkan danê ke Îmralî de Birêz Ocalan şêro ravêrî hîna weş îdare bikero û şert û mercê ke ravêrî hîna weş aver bero, bivejîyê werte. Eynî wextî de, bi xeylêk rastkerdişanê ke mîyanê qanûnî de est ê, wextê ameyoxî de yew îhtîmal o ke no ravêr heme kesanê ke na mesele ra tesîr dîyo, bîyaro pîya û biresno yew potansîyel.”

‘Ma do akerdişê a berî sey yew sahaya demokrasi de israrkar bê’

Erolî qanûn sey akerdişê yew berî ercna û wina dewam kerd: “Ma do xo bidê a berî ro. Ma do xo bidê a berî ro û akerdişê a berî sey yew sahaya huqûq û demokrasî de israrkar bê. Û no bero ke do abîyo, hewce keno ke ravêrê tetbîqkerdişê pratîkî yê qanûnî eynî wextî de hem bi çareserîya meselaya kurdî hem zî reformanê nuqteya demokratîkbîyayîşî reyde paralel şêro. Yanî bi esasî, vînayîşê ma yo sîyasî û ajandaya ma ya sîyasîyî nêyî ser o awan bîyê. Ma eşkenê nêyî sey çerxê demokrasî zî îfade bikerê. Hetê ma ra xususîyeto asil û muhîm ê berê ke abîyê, no yo. Pîya bi nêyî, ma yew gêrayîş û xebata kewtişê yew ravêro newe de yê. Ma îdîa kenê ke ma do têkoşînê nêyî yê sîyasîyî aver berê. Ma zanê ke no do yew ravêro asan nêbo. Labelê na nuqte de, tewr tay hetanî nika dînnamîkê demokratîkî yê ke vejîyayê werte, dînamîkê demokratîkî yê nê welatî, ez fikirîyena ke ma pêro pîya wayîrê nê potansîyelî yê ke nêyî bîyarê ca.”

‘Ma taslaq, sibayê roja ke qanûn vejîya, dî’

Pervîne Buldane zî vat ke înan seba qanûnî zaf kede daya û wina dewam kerd: “Serî ra nata ma tim waşt ke qanûnî bivînê, ma waşt ma berê Birêz Ocalanî, labelê no nêqewimîya. Ma pêvînayîşo tewr peyên o ke ma Birêz Ocalanî reyde kerd de, ma derheqê taslaqê qanûnî de nê, derheqê nêzbîyayîşê qanûnî de vînayîşê xo vatî û ma fikr û pêşnîyazê ey girewtî. Labelê roja ke qanûn vejîya, yew roje verê ci embazê ma huqûqnasanê AKP’yî û kurmayanê îqtîdarî reyde ameyî têhet û ma roja bîne, yanî sibayê roja ke qanûn vejîya de, îmkanê dîyayîşê taslaqî dest fîst.”

Ercnayîşê Abdullah Ocalanî yê derheqê qanûnî de 

Pervîne Buldane, fikrê Ocalanî yê derheqê qanûnî de bi nê qiseyan anî ziwan: “Pêvînayîşo tewr peyên o ke ma kerd de, derheqê nêzbîyayîşê qanûnî de tim wina vatêne; ‘Ez zaf nêmanena têgihan ser o. Seba ma muhîm o ke no qanûn bivejîyo. Ma têgihan bidê yew kîşte. Eya, bêguman ma do têkoşînê nêyî bidê. No qanûn yewin o, yew qanûno kîlît o, yew qanûno kok o. Heta yew qalik o. No qanûn, meselaya kurdî de yew qalik o. Ma do senî nê qalikî yan zî nê qanûno kok aver berê, senî têkoşînê nêyî bidê, bêguman ma do dem û ravêranê ameyoxî de nêyî munaqaşe bikerê. Labelê mi seba ke bireso na safhe zaf kede da û mi satranco yewkesî kay kerd’ vat. No qise bi temamî yê ey o. Nê satrancê yewkesî de bêguman wextê ke tede zordarî ant, bîyî, ma nêyî zanê, labelê o tim hetê pozîtîfî yê meselaye ra ewnîya. Îdî wextêk awan kerd ke têkoşîno çekdarî biqedîyo û têkoşîno sîyasî kewo dewre. Waşt ke nêyî bîyaro ca.”

‘Yew demo ke aştî rê hîna nêzdî yo’

Pervîne Buldane ya ke ravêrê ke verê cû qewimîyayî û ravêrê nika têver nayî, wina vat: “Wexto ke ma o dem û nê demî têver nanê, mi tim vat ke no dem hîna bihêvî yo û êdî aştîye rê hîna nêzdî yo. Çunke demê 2013-2015î de yew cayo wina çin bi ke sîyaseten her kes bi çimanê pozîtîfî ewnîyayêne na mesele ra. Nimûne; Vejîyayîşê rayberê MHP’yî Birêz Bahçelîyî yê o demî, eşkerayîyê ey, vindertişê ey o vera ravêrî, belkî zî bîyî wesîleya qedîyayîşê ravêrî. Labelê no dem, ez fikirîyena ke ganî ked û hewldanê Birêz Bahçelîyî yê derheqê nê babetî de bêrê teqdîrkerdene. Ez wazena îfade bikera ke nê babî de keda ey zaf a û wazena dîyar bikera ke o tim hetê pozîtîfî ra ewnîyayo ravêrî ra.”

‘Heyet de Abdullah Ocalan zî do ca bigêro’

Pervîne Buldane ya ke bale ant ke bi qanûno ke vejîyayo rayîr avzel o tayê heyetî awan bêrê, dîyar kerd ke heyetan de Abdullah Ocalan zî do ca bigêro. Pervîne Buldane ya ke eşkera kerd ke do 24ê Tebaxe de yew heyeto serên bêro awankerdene û no heyet do kombîyayîşê xo yê verênî bikero, wina vat: “Tembê dima kombîyayîşê verênî yê serheyetî ra hema dima, seba awankerdişê binheyetan do yew ravêr dest pêbikero. Nê binheyetan ra yew do heyeta bêçekkerdiş û sîyasîbîyayîşî bo û tîya de Birêz Ocalan do ca bigêro. Çunke Birêz Ocalan do ameyîşan zî organîze bikero. Pîya bi nêyî, ma tim pêvînayîşanê xo de vat ke îhtîyacîya yew heyetê cinîyan esta, ma nêyî hem pêvînayîşanê xo de hem zî pêvînayîşanê ke ma rayedarê dewlete reyde kerdî de ard ziwan. Pêvînayîşo ke ma Birêz Serekkomarî reyde kerd de zî, mi nêyî îfade kerd.”

Tehlîyeyê Demîrtaş û Yuksekdagîye

Buldane ya ke eşkera kerd ke aye derheqê caardişê qeraranê AYM û DMME’î yê lezabez wextî de vînayîşê xo zî Serekkomar Erdoganî rê vatê û dîyar kerd ke înan ra gore, giredayeyê averşîyayîşê ravêrê tesbîtkerdiş û teyîtkerdişî yê nameyên zey Selahattîn Demîrtaş û Fîgen Yuksekdagî, do tehlîyeyê înan bêrê ca.

‘Abdullah Ocalan yew partîya newîye ra qisey keno’

Buldane ya ke vîr fîst ke Kongreya DEM Partîye do 6ê Êlule de bêra viraştene, wina vat: “Kongreya esasî na nîya. Kongreya esasî, ma texmîn kenê ke muhtemelen do Newroze ra ver bo. Tarîxê temamî dîyar nîyo, labelê kongreya ke do 6ê Êlule de bêra viraştene, yew kongreya formalîte ya ke seba lazimîya qanûnîyî ra yena viraştene. Dima ra do yew amadekarîya newîye bêra kerdene. Na amadekarîye de Birêz Ocalan yew partîya newîye ra qisey keno. Hem tuzuk, hem program, hem zî bedilnayîşê kadroyî. Yew awanbîyayîşo newe, yew têgêrayîşo newe yo ke nê pêro tede ca gênê, do bibo. No têgêrayîşo newe, do dima kongreya 6ê Êlule ra dest pêxebatanê xo bikero.”