Paştdayîşê Prof. David Wengrowî seba Ravêrê Aştîye û Komelê Demokratîkî
Profesorê Arkeolojîye David Wengrowî, derheqê Ravêrê Aştîye û Komelê Demokratîkî de yew nuşteyê paştdayîşî nuşt.
Vengdayîşê Aştîye û Komelê Demokratîkî yê Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî ke 27ê Sibata 2025î de kerdo û sey "Vengdayîşê Seserre" ameyo erjnayene, vengê ci dewam keno. Çarçeweya kampanya paştdayîşî ya mîyanneteweyîye de, heta nika 90 vîrmend, nuştox û akademîsyenê namdarî yê dinya paştî dîya no ravêr. Profesorê Arkeolojîye David Wengrow o ke bi eserê xo "Seba Her Çîyî Şefeq" ame şinasnayene (o ke ey û David Graeberî pîya nuşto), nê çarçeweyî de yew nuşteyê ercnayîşî nuşt.
Nuşteyê Wengrowî wina yo:
"Ez şima rê sipas kena ke şima waşt ez sero bifikirîya nê wextê muhîmî yê tarîxê dinya. 7ê Adara 2014î de, antropologo merhum David Graeberî, yew taslaqê vervatişê xo ke seba eserê Abdullah Ocalanî 'Manîfestoya Şaristanîya Demokratîke: Çaxê Homayanê Bi Maske û Qralanê Nimitkeyan' nuştêne, bi e-peyam rîşto mi. O wext ez Kurdîstan de bîya; quntarê Koyanê Zagrosî de, nêzîyê sînorê Îran û Iraqî de, nêzîyê qezaya Helebçe de xebata seha ya arkeolojîke kerdêne.
Ez cayo raşt de ya
Ez cayo raşt de bîya seba ke fikranê Graeberî biwana. O tarîxê trajîk yê yew herême sero fikirîyayêne, cayo ke wextêk cinîyan tede beşdarîyêka bêmîsal kerda şaristanîya merdimîye rê, la dima ra bîya kaykayoka gonin ya împaratorîye. Xebata mi ya uca, giranîye dayêne vîyarteyê Neolîtîkî ke nuşteyê Ocalanî uca de kokê alternatîfanê şaristanîya serdestîya camêrdan geyrayêne. Rojawan de, rêza Darband-î Gawrî de, yew şopê na şaristanîya peyêne esto. No yew fîguro anîtwar yê yew qralî yo ke bîyo sey yew Levîathano xofnik û şarê koyî binê linganê xo de pelixneno. No rolyef çehar hezar serrî ra verîyo; no seba binlingkerdişê yewna merdimî wextêko zaf derg o. Nê sîstemê zordestîye ke panc hezar serrî verê cû Rojhilatê Mîyanênî de vejîyayê werte, o wext ra nata binê bîçimanê cîya-cîyayan de reyna û reyna vejîyenê.
Feodalîzmo Îdarî-Tekno feodalîzm
La her şeklê neweyî yê komelê merdimîye eynî wext de xoser o. Bîçimê komelî yê ke binê tayê şertanê teknolojîkan de ameyê afernayene, eşkenê binê şertanê bînan de reyna vejîyê. Mîsal, ewro wextê ma de, no dem sey 'feodalîzmo îdarî' yan zî 'tekno-feodalîzm' name kerdene, zaf vila bîyo. Goreyê mi, yew hemkarîya Ocalanî ya tewr muhîme a ya ke; o vano no mantiq tenya seba sîstemanê serdestîye derbaz nêbeno. Heman mantiq eşkeno seba bîçimanê azadîya merdiman zî derbaz bibo."
