Komîsyonê Adaletî de pêşnîyazê qanûnî qebûl bi: "Na gama verên a, ganî dewamê ci bêro"

Pêşnîyazê qanûnî yo ke bi nameyê "Xurtkerdişê Paştîdayîşê Neteweyî û Yewbîyayîşê Komelî" Komîsyonê Adaletî yê Meclîsî rê amebî pêşkêşkerdene, qedîya. Komîsyonî pêşnîyazê qanûnî qebûl kerd. Reydayîş û munaqeşeyan de wekîlanê Partîya ÎYÎ’yî maddeyan rê şerh ronay û waşt ke komîsyonî provoke bikerê. Wekîlanê DEM Partî Zulkuf Uçar, Onur Duşunmez û Newroz Uysal Aslanî zî serê maddeyan de qisey kerd û vejîyayîşê qanûnî ser o vindertî.

‘No qanûn taahûtêk o, ganî qanûnê bînî zî bêrê’

Wekîlê DEM Partî Zulkuf Uçarî vat ke no qanûn seba têkoşînê estbîyayîşê şarê kurdî û vurîyayîşê dewlete anêko tarîxî yo û wina qisey kerd: “No seba demokrasî û azadîye warêko hîra yo. Ganî ma nê warî bi îradeyêkê hemparî roneyê. No qanûn taahûtêk o; taahûtê ameyoxê Tirkîya yo demokratîkî yo. No metîn, seba heqanê şarê kurdî û wextê komelê demokratîkî gamêka verên a. Ganî hukmê îstîsnayî metîn ra bêrê vetene û qanûn bihawo ke her kesî bîyaro xo mîyan, bêro rastkerdene. Na gama verênî ra dima, ganî gama diyînî seba qanûnanê bînan bêro eştene."

Uçarî bale ante rîskanê qanûnî ser zî û vat: "Maddeya 3yîne de îfadeyî neqetî yê. ‘Sûcê kîştîşî yo ke çerçeweya faalîyetê rêxistine de ameyo kerdene’ ganî eşkera bêro nasnakerdene. Çunke nê îfadeyî pratîk de benê sebebê şîroveyanê cîya-cîyayan. Heto bîn ra, wextê tehqîqatî de destnayîşê mal û mulkî, karîneya bêsûcîye binê payan de vereno; ganî no madde ra bêro vetene."

‘Sûcê terorî ganî çerçiweya şîdetî de bêro girewtene’

Wekîl Onur Duşunmezî zî da zanayîş ke no qanûn seba çareserîye abîyayîşê çewberî yo û wina vat: "Na yew destpêk a. Qîymetê na game, akerdişê rayîrê gamanê bînan de yo. Eşkerayîya çapemenîye zî sey sûcê terorî yeno qabulkerdene. Coka, metîn de tenya îfadeyê ‘kerdişê sûcanê terorî’ şeno pratîk de netîceyanê giranan bîyaro. Pêşnîyazê ma no yo: Maddeya 5îneyî de îfadeyê ‘sûcê terorî’ ganî sey ‘sûcê terorî yê ke tede zor û şîdet estê’ bêro bedilnayîş. Wina beno ke heqî nêrenê vîndnekerdene û qanûn beno adîl."

‘Viyartişê aştîya pozîtîfe û temsîlîyetê cinîyan’

Wekîla DEM Partî Newroz Uysal Aslanî zî dîyar kerd ke persê kurdî yo 100 serrî bi şer û pêkewtişî viyart, nika ma kewtê dewrêkê tarîxî yo ke demokrasî û huqûq wazeno: “Serrgêra 2yîne ya Komarî de no qanûn seba tewrbîyayîşê kurdan o. Tarîxîbîyayîşê ci, tenya vindertişê çekan ra nîyo; viyartişê aştîya pozîtîfe yo. Maddeyanê 3 û 6îneyî de wextê taloqkerdişê cezayan zaf derg o. Waştişê ma no yo; tepişteyê ke tehlîyeyê înan rê serrêk ra tay mendê, bilxassa tepişteyê nêweşî û yê 30 serran, ganî bêtaloq ya zî tewr zaf 3 aşmî taloqkerdiş ra dima bêrê veradayîş."

Aslane peynî de bale ante muhîmîya cinîyan û wina vat: "Felsefeya ‘Jin, Jiyan, Azadî’ û têkoşînê cinîyan, temînatê aştîya komelî yo. Ravêro ke cinîyî tede çin ê, nêşeno bibo komelkî. Her qiseyê ma, hafizayêkê 100 serrî yo; merdeyanê bêsingeran ra heta 17 hezar cînayetanê faîlê ci nêdiyayeyan, HEP’î ra heta DEM Partî... Ma do seba aştîye û huqûqê ameyoxî têkoşînê xo biqerarî bidomnê."

Qiseykerdişan ra dima, maddeyî komîsyon de yew bi yew ameyî wendene û pêşnîyazê qanûnî ame qebûlkerdene.