Dr. Agostinho Neto û hêzê şaran
Rayberê efsanewî yê xelisîyayîşê Angola, şairo antî-kolonyalîst û serekkomaro verên Dr. Agostinho Neto, 10ê Êlula 1979î de dinyaya xo vurnê. Têkoşînê ey û xeta ey a Marksîst-Lenînîste, ewro zî roşnî dana ruhê xoseriya şarê Afrîka û têkoşînê antî-emperyalîstî yê pêro şaranê bindestan.
Tarixê xoverdayîş û azadîya şaranê Afrîka de, tayê nameyî estê ke qet nêyenê vîrakerdene. Dr. Agostinho Neto zî nê nameyanê qehremanan ra yew o. 10ê Êlula 1979î de wexto ke ey çimê xo her tim rê girewtî, nê tenya şarê Angola, bi mîlyonan şarê bindestî yê dinya zî zaf xemgîn bîyî. Labelê Neto, dima xo ra yew mîraso gird verda; baweriya bi hêz û îradeyê şaran.
Agostinho Neto, vera mêtingeriya (kolonyalîzmê) Portekîzî de rayberiya Têgêrayîşê Şarî yê Xelisîyayîşê Angola (MPLA) kerd. Bîr û baweriya ey a sîyasî, xeta Marksîst-Lenînîstî ser o ronîyabî. Prensîbê ey o tewr pîl no bî: "Şar o ke tarîxê xo bi xo nuseno." Neto bawer kerdêne ke eke şar yew nêbo û pîya têkoşîn nêdo, azadiye û xoserîye nêbena. Têkoşînê Angola tenya yew cengê çekdarî nêbî, eynî wext de yew cengê hişmendî û bîryarîya şarî bî. Şarê Angola binê rayberîya Neto de mojna pêro dinya ke tu hêzêko emperyalîst hemverê îradeyê şarî de nêeşkeno vindo. Hêzê rasteqîn, hêzê milîtarîst yê dagîrkeran nîyo; hêzê rasteqîn, baweriya miletî ya bi azadîye ya.
Neto, tenya yew lîdero sîyasî û yew serekkomar nêbî. O eynî wext de yew şaîro antî-kolonyalîst û yew rewşenbîro gird bî. Ey pê şiîranê xo, derd, kul, xeyal û hêvîyê şarê sîyayî ardî ziwan. Şiîrê ey, vengê kesênê ke bi se serran bindest mendê, bîyî. Ziwanê ey ê edebîyî, ruhê şaran yê xoverdayîşî kerd zindî. Şîîranê xo de tim û tim vatêne ke xelisîyayîşê Afrîka, pê destê şarê Afrîka beno. Edebîyat û sîyaset, cuye û xeyalê ey de têzerra bîyî. Êyê ke azadiye wazenê, nêeşkenê bê şarî na xeyal bikerê raşt.
Têkoşînê ey mojna ra ma ke yew milet eke serê xo wedaro û bi yewbîyayîş têkoşîn bikero, eşkeno sîstemê koletîye bişikno. Neto vînayêne ke xelisîyayîşê Angola, bê xelisîyayîşê pêro Afrîka û şaranê bindestan nêbeno. Coka o xeta enternasyonalîste de, paştdayîşê şaran rê zaf qîmet da. Vateyê ey o meşhur "A Luta Continua" (Têkoşîn dewam keno) bîyo slogana pêro miletên bindestan.
Serrgêra merdişê Dr. Agostinho Netoyî, roja ewroyî de mîyanê têgêrayîşanê çepgiran ê dinya de sey roja paştdayîşê antî-emperyalîstî û vîrardîşê xoseriya Afrîka yena qebulkerdene. Şarê ke azadîye wazenê, ewro zî roşanîya vîr û bawerîya Netoyî de rayîrê xo vînenê. Dr. Agostinho Neto mîyanê şarê xo de û mîyanê qelbê pêro şaranê bindestan de cuyeno. Vengê ey ê xoverdayîşî, hema zî koyanê û deştanê Afrîka ra reseno pêro dinya.
Wa bîro vîrardene ke xoverdayîşê neteweyan ê azadîye, tu rey bi merdişê lîderan nêqedîyeno. Çimkî lîderî xeyal kenê û rayir akenê, labelê şar o ke nê xeyalî keno raşt. Agostinho Neto zî na raştîye zana bî û coka ey hemîşe îtîbarê xo da şaran. Têkoşîn dewam keno!
