Çinarêko pîl: Dr. Tarik Zîya Ekîncî
Dr. Tarik Zîya Ekîncîyo ke hekîm, sîyasetmedar, pawitoxê heqanê merdiman û nuştox bî, 21ê tebaxa 2024î de, 99 serrîya xo de şi heqîya xo. Ekîncîyo ke qezaya Amedî Licê de ameybî dinya, kadroyê TÎP’î yê 1965î de wekîlya Meclîsî kerdbî. O sîyasetê demokratîkî û roşnvîrîya kurdan de çinarêko tewr bîqerar û wayîrê qedrî bî.
Dr. Tarik Zîya Ekîncî, yew rayber, roşnvîr, hekîm û sîyasetmedaro pîl ê tarîxê kurdan o. O, 21ê Tebaxa 2024î de, 99 serrîya xo de dinyaya xo bedilnaye û ma ra bîyo cîya. Ekîncî, qezaya Amedî, Licê de serra 1925î de ameyo dinya. Ey hem sey yew hekîmî hem zî sey yew şerwanê heqanê merdiman, heyatê xo feda kerd ke şarê xo rê xizmet bikero. Mergê ey, seba şarê kurdî û heme bitêkoşeranê demokrasîyî, vînîkerdişêko gird o.
Tarik Zîya Ekîncî, bado ke perwerdeyê xo yê tibî, ango hekîmîye qedêna, bî yew hekîm. Labelê ey tena nêweşîyê fîzîkîyî derman nêkerdî, ey bi zerrîweşî waşt ke nêweşîyê komelî, bindestîye û bêheqîye zî derman bikero. Na rî ra, ciwanîya xo ra heta peynîya emrê xo, sîyasetê demokratîkî ra fek veranêda. Serra 1965î de, weçînayîşan de Partîya Karkeranê Tirkîya (TÎP) ra weçînîya û bî wekîlê Amedî. Meclîs de, bi cesaret û zanayîşê xo, heqê karkeran, rênçberan û şarê kurdî pawitî. TÎP de rolê ey, tarîxê sîyasetê Tirkîya de gamêka zaf girîng a, çunke o wext bi aşkereyî qala derd û kulanê şarê kurdî kerdêne. Ey platformanê sîyasîyan de pêro tabuyî şiknayî.
Sey xeylê roşnvîranê kurdan, heyatê Ekîncîyî zî bi zîndan û sirgûnan derbaz bî. Darbeyê 12ê Êlule yê 1980î ra dima, o zî Zîndanê Amedî yê tarîyî de ame tepiştene. Uca de rastê îşkenceyan û zordarîya giran ame, la qet çok nêda, serê xo nêard war û qerarê xo ra apey gam nêeşt. Bado ke zîndan ra vejîya, serra 1982î de mecbûr mend ke welatê xo biterikno û şêro Ewropa. Ey şaristanê Parîsî de zî têkoşînê xo rê dewam kerd. Tena bi sîyasetê pratîkî nê, bi qelema xo, bi nuşte û kitabanê xo averşîyayîşê tarîxî, sosyolojîk û sîyasî yê kurdan nuşt. Ey wextê sirgûnî de zî ziwan û kulturê xo ra dûrî nêmend. Serra 1989î de newe ra agêra welatî û têkoşînê xo îta de domna.
Dr. Tarik Zîya Ekîncî, mîyanê sîyasetmedaranê kurdan de sembolê qerardarî û sekirişêko rastkar bî. Ey tu wext xeta xo ya demokratîk û aştîyane nêbedilnaye. Ey waştêne ke meseleya kurdan bi rayîrê demokrasîyî, pê aştîye û weşîye, seba pêro şaran çareser biba. Merdimêko wina entelektuel û zana, bi serran tecrubeyê xo kerdî yew û na yewe kerd malê şarê xo. Heta rojanê peyênan ê heyatê xo zî, persanê komelî ra dûrî nêmend, fikir û analîzên xo bi şarî reyde pare kerdî.
Nika, ma yew çinarê xo yê girdî binê herran de defin kerd, la rîçalê nê çinarî zaf xorin ê û vîrê şarî de qet nêbenê huşk. Têkoşîn, nuşteyî û xeta Tarik Zîya Ekîncîyî, seba neslanê neweyan, sey yew meşaleya roşnîye danê rayîrê ma. Roşnvîrîya kurdan û sîyasetê demokratîkî do ey tu wext vîr a nêkerê. Tarîxê ma de, nameyê ey do bi herfanê zêrînan bimanê.
