Celal Firat: Ziwanê 'terorî' ser o ramitişê prosesî netîceyanê rindan nêdano

Parlamenterê DEM Partî yê Îstanbulî Celal Firatî, ANFyî rê derheqê rastkerdişanê qanûnî de ke çarçewaya "Prosesê Komelê Demokratîkî û Haştîye" de pawîyenê, nirxnayîşî kerdî. Firatî vist virî ke her çiqas ke xebatê komîsyonî Meclîs de demêko derg o temam bîyî zî, qanûnê çarçewa hema nêame vetene; vat ke na gamêka hukmatî ya seba wext qezenckerdişî ya.

Firatî vist virî ke seba averşîyayîşê prosesî ganî gamê huqûqî yê şênberî bêrê eştene, û statuyê Rayber Apoyî zî seba karkerdişê badê naye muhîm ê. Vat: "Seke raya pêroyî de zî ame parekerdene, verê her çî Qanûnê Têkoşînê vera Terorî (TMK) û gelek rastkerdişê bînî gere biameyêne rojdemê Meclîsî. La nê nêameyî kerdene. Ma wazenê ke nê qanûnê çarçewa, verê ke Meclîs biqefilîyo, bi lez bêrê vetene. No talebê tu kesê ferdî nîyo; ganî qanûnêko ke herkes tede bibo, huqûqê herkesî bipawo, bêro vetene."

Firatî ramitişê munaqeşeyanê ke tena bêçekkerdişî ser o bi eştişê esasê meseleya kurdî rexne kerd; vat ke ganî ziwanê medya û îqtîdarî bivurîyo: "Çi heyf ke Tirkîya de hema eynî ziwan yeno şuxulnayene. Heta nameyê komîsyonî zî wina bî. Ganî ma no zimano ke bîyo klîşe, tira dûrî bikewê. Mesele tena mesela çekan nîya; ganî Tirkîya biba demokratîk. Talebê kurdan est ê, meseleya kurdan est a û hema desan, heta bi seyan problemî est ê. Ganî qanûnêko esasî yo demokratîk bi hewayêko tesîrdar bêro qiseykerdene û bibo qanûn. Medya de sodir-şan her çî bi mantiqê 'terorî' vînîyeno; ganî nê ziwanî ra dûrî bikewê. Ez 50 serrî ya, ke mi xo nas kerd her îqtîdaro ke ameyo, eynî ziwan ame şuxulnayene."

Firatî vat ke talebê tewr bingeyîn ê komelê kurdan û partîyan demokratîkbîyayîş o; vat ke ganî Tirkîya bi vîyarteyê xo yê ke bi înkar û îmha ame ronayene rîbirî bibo: "Ma demokrasî wazenê. Wexto ke demokrasî bibo, azadî bena, nasnameyî xo îfade kenê, heme grûbî bi ziwan û bawerîya xo xo îfade kenê. Biewnê, Sîwas de 33 însanî, 33 serrî verê cû ganî-ganî ameyî veşnayene. Hema no zî bi temamî nêameyo roşnkerdene. Nika hepisxaneyan de tepişteyê nêweşî est ê, rehîneyê sîyasî est ê. Ganî no zehnîyet xo bivurno."

Firatî derheqê muxatabîye de vat: "Rayber Apoyî vengdayîşêk kerd û goreyê nê vengdayîşî çîyê ke ci ser o bî, ard ca. Ganî statuyê ey bi hewayêko zelal bêro tayînkerdene. Rayber Apo muzakerekero sereke yê nê prosesî yo. Coka ganî şertê azadî ke o bieşko şarê xo reyde raşterast qisey bikero, xo îfade bikero, bêrê awankerdene. Hepisxaneyan de bi hezaran însanî est ê. Qerarê Dadgehê Qanûnîyan û Dadgehê Heqanê Merdiman ê Ewropa nêyenê caardene. Bê ke no nîyadayîş bivurîyo temînkerdişê haştîye mumkun nîyo."

Firatî derheqê pêdîyayîşanê şarî yê xeta Sîwas, Tokat, Malatya û Puturgeyî de vat ke pawitişê haştîye komelî de xurt o, la vera îqtîdarî bêbawerîyêka cidîye est a: "Herkeso ke ma reyde qisey keno, wazeno ke haştî bêro temînkerdene. La bêbawerîyêk zî est a; însanî persenê 'Çira nê gamî nêyenê eştene?' Herkes êdî demokrasî, azadî û haştî wazeno. Vanê 'Ma betilîyayî.' Talebê şarî yê haştî zelal o. Şar na babete de hazir o, tena wa îqtîdar gamanê cesûran bierzo."