Çapemenîya Dînya çi nuşt?

Tansîyona Tengava Hurmuzî ya mîyanê DYA û Îranî çapemenîya mîyanneteweyî de aver vejîyaye. Tayînê neweyî yê Iraqî, xeta Erebîstanê Sîûdî-Misirî de berzbîyayîşê tenşîyone û dîyalogê Îsraîl-Lubnanî zî ca girewtî. Heto bîn ra polîtîkayê koçberîye yê DYA û tatbîqatê hemparî yê Çîn û Endonezya bîyî sernameyê rojnameyanê dînya.

Trafîkê deryayî de kêmîyayîş

Rojnameyê Wall Street Journalî yê DYA dîqet ant eşkerayîyanê Îran û DYA ser û daneyê trafîkê deryayî yê Tengava Hurmuzî weşanayî. Hema ke Serekê DYA Donald Trumpî vatbi înan tengava de temamen kontrol vîsto destê xo, daneyî nêyî raşt nêvînenê. Verê cengî de 130 ra zêde keştîyî nê rayîrî ra ravêrtêne, la sêşeme tenya 14 gemîyî ravêrtî û nînan ra 11ê ci rayîrê binê kontrolê Îranî şuxulnayî. Aşma Temmuze de trafîk roj de 26, Hezîrane de zî 33 keştîyî bîyî.

Îran do tewrê bankaya averşîyayîşî bibo

Ajansê xeberan yê Îranî IRNA dabi zanayene ke Îran do nêzdî de tewrê Bankaya Averşîyayîşî ya Neweye (NBD) ya welatanê BRICS’î bibo. Serekê Bankaya Merkezî Abdolnaser Hemmatî, verê kombîyayîşê Hîndîstanî de no plan eşkera kerd.

Sîudî vera tewrbîyayîşê Misirî yo

Middle East Eye, goreyê çimeyanê xo nuşt ke Erebîstanê Sîûdî nêwazeno Misir tewrê Pêkerdişê Pawitişî yê Mekkeyî bibo, yê ke Tirkîya û Pakistan zî tewrê ci yê. Tirkîya wazena Misir zî bêro dekerdene, la Sîûdî "nê wextî de" red kenê. Sebeb zî nêrazîbîyayîşê vera îdareyê Sîsîyî yo. Sîûdîyî nika Misirî sey verê cû zaf stratejîk nêvînenê. Erebîstanê Sîûdî 2013 de seba piştgirîye 25 mîlyar dolarî da Misirî, la seba asayîşî verpersêko hewl nêgirewt. Girêdayîşê Misirî yê bi Îmaratê Ereban yê Yewbîyayeyî (BAE) zî yewna qesawet o.

Iraq de tayînê neweyî

Shafaq Newsî xebere daye ke rayedaranê Iraqî Tumgeneral Hadî Sarheîd el-Kînanî tayînê Fermandarîya Operasyonanê Bexdayî kerdo. Kînanî ameyo cayê Tumgeneral Valid Xalîfeyî yê ke tayînê heyetê Teftîşî yê Leşkerîyî bîyo.

4 welatî seba Îsraîl-Lubnanî rojeva de yê

The Times of Israelî da zanayene ke bi mîyankarîya DYA, Îsraîl û Lubnan Roma de ameyî têhet. Seba bêçekkerdişê Hîzbullahî; Îngilîstan, Îtalya, Îswîçre û Endonezya yenê ercnayene. Nê welatî eşkenê personelan bikişê herême, leşkeran bierşawê û sîstemî taqîp bikerê. Hema yew pêkerdişêko qetî çin o.

Lepkê şoke elektrîkî yê DYA’yî

Axiosî polîtîkaya koçberan ya DYA’yî kerde rojeva. Dezgehê ICE’yî plan keno ke lepkanê şokê elektrîkî bîyaro, yê ke kontrolê merdimî zehmet kenê û jan danê ci. Seba nê ekipmanan 10-20 mîlyon dolarî do bêrê xerckerdene û lepkî wezîfedaran rê bêrê vilakerdene.

Tatbîqatê Çîn-Endonezya

Financial Timesî nuşt ke Taywanî nêrazîbîyayîş mojna tatbîqatê deryayî yê Çîn û Endonezya rê. Wezaretê Pawitişî yê Çînî vato no tatbîqat seba operasyonanê hemparî yo û do nîmeyê Tebaxe de bêro kerdene. Taywan nêyî xeter, Endonezya zî rûtîn vînena.

Selahîyetê îstîxbaratê Almanyayî beno hîra

Reutersî îfade kerd ke Almanya vera hêrişanê sîberî û hîbrîdî selahîyetê BND û BfV’yî hîra kena. Nê qerarî têgihê azadîya sîvîlan kerdo babetê munaqeşe. Dezgehî do bi ewnîyayîşê komînîkasyonê dîjîtalî, komkerdişê daneyan û seba astengkerdişê hêrişan operasyonanê aktîfan bikerê.