24ê Êlule û bîyayîşê global ê xoverdayîşê Jîna Emînî
24ê Êlula 2022yî, tarîxê do zaf muhîm ê serewedaritişê “Jin, Jiyan, Azadî” yo ke badê qetilkerdişê Jîna (Mahsa) Emînî dest pêkerd. Na roje de, xoverdayîşê Rojhilatî sînorî derbaz kerdî û resayî pêro dinya; bi taybetî zî Başûrê Kurdîstanî de, paytext Hewlêr de verê bînayanê Neteweyanê Yewbîyayeyan (NY) de kombîyayîşo tewr pîl ame kerdene. Na çalakîye, rîyê tarî yê dîktatorîya Îranî teşhîr kerd û bîye sembolê paştdayîşê neteweyî û hîşyarbîyayîşê globalî.
Îran de, paytext Taran de hetê 'polîsê exlaqî' yê rejmî ra ameyîşê tepiştene û dima ra qetilkerdişê cinîya kurde Jîna Emînî, bîye çirûskêka pîle. Na çirûske, wextêko zaf kilm de bi şîarê "Jin, Jiyan, Azadî" (Cinî, Cuye, Azadî) Kurdîstanê Rojhilatî ra vila bîye. Mergê Jîna tenya yew cinayet nêbî; o îfadeyê pêro zilm, heqaret û zordarîya rejîmê dîktatorî bi ke bi serran o şarê kurdî û cinîyan ser o ameyêne kerdene. Cinîyî, pîya bi camêrdan û xortan vejîyayî kuçeyan, porê xo birnayî, laçikê xo vêşnayî û no zilm qet qebul nêkerd. Xoverdayîş, sey lehîyêke her ca girewt û bîyo vengê xoserîye û heqanê merdiman.
Tarîxê 24ê Êlula 2022yî, sey yew xeta krîtîke nê serewedaritişî de ca gêno. Na roje xoverdayîşan sînorê Rojhilat û Îranî ra xo xelisna û resayî asteyêka mîyanneteweyî. Kurdîstanê Başûrî de, bi taybetî zî paytext Hewlêr de, bi hezaran kesî verê bînayanê Neteweyanê Yewbîyayeyan (NY) de ameyî têhet. Nê kombîyayîşî yê bêhempayî, no mesaj da dinya: "Dejê Jîna, dejê ma pêroyînan o; zilmê ke Rojhilat de beno, zilmêk o ke ma hemînan rê beno." Çalakîkerdoxan waştêne ke dinya û sazîyê mîyanneteweyî verba teror û qirkerdişê dewleta Îranî bêveng nêmanê. Na roje bi eşkerayî mojna ra ke, sînorê ke Kurdistan kerdo parçe, nêeşkenê ruhê neteweyî û piştgirîya şarî parçe bikerê. Protestoyê Hewlêrî bîyî sembolê xoverdayîşê globalî û paştdayîşê neteweyî yê kurdan.
Ewro, ma wextêko derg nê rojan ra aver şîyî, la dejê a roje û yê nê doman, xort, cinî û camêrdanê ke kuçeyan de ameyî qetilkerdene, qet nêbîyî vîrî. Dîmenê gonîyî yê Rojhilatî, ê xortê ke bi guleyanê rejmî ameyî kiştene, a vînîbîyayîşa pîle, hîna zî zerrîya şarî de yew birînêka xorî û dejêko taze ya. Hukmatê Îranî, vera nê xoverdayîşî de tena şidet, hepis û îdam xebitnayî. Bi seyan kesî ameyî kiştene, hezarê kesî kewtî zindanan û rastê îşkenceyan ameyî. Labelê, o dej, o qetlîam, bîyo çimeyê hêvîyêka newîye zî. Şîarê "Jin, Jiyan, Azadî" bi tenya sloganêk nîyo, o endî yew felsefeyê cuye yo ke pêro dinya ra, hetê azadîwazan ra qebul vîneno.
24ê Êlule nîşan da ke vengê jû cinîya kurde eşkeno sîstemê dîktatorîyan bilerzno û sînoran rakero. Ewro de ke ma peyser biewnîyê, ma eşkenê vajê ke tarîxê 24ê Êlule yê Hewlêrî û ê şaristananê bînan yê dinya, teyna yew rojeka protestoyan nêbîye; a roje, rojeka awankerdişê bawerîya azadîye û yewbîyayîşê kurdan bîye. Jîna şîye, zaf canî feda bîyî û dejê înan qet nêkewno, la wayîrvejîyayîşê nameyê înan, ewro zî zerrîya kurdan û pêro merdimîya azadîwaze de sey yew alaya berze şefeq dano.
